Cd-Rom Van achter- naar kinderkamer

Nog maar vier jaar geleden was de cd-rom eigenlijk een wat schimmig schijfje. Hoewel de belofte van de nieuwe informatiedrager evident was - hij kon honderden malen meer informatie bevatten dan de diskette - had de branche een slechte naam. De cd-rom leek voornamelijk louche lieden aan te trekken.

Het was porno dat de klok sloeg op cd-rom. En voor het overige bestond het aanbod voornamelijk uit illegale software. Muziekcd's en software applicaties als Windows, Lotus en Excel waarvoor in de winkel honderden guldens moest worden neergelegd, waren op de zwarte markt voor een paar tientjes op cd-rom te geef.

Die tijd is grotendeels voorbij. Tegenwoordig zijn er ook cd-roms op de markt die niet meer in achterkamertjes met het hart in de keel gedraaid hoeven te worden. In week 32 van het jaar 1997 staat het spelletje A2 Racer op de eerste plaats van de Top Tien en was twee weken ervoor de ANWB campinggids een goede derde. De markt is verbraafd. Het huisgezin heeft de cd-rom omarmd.

“De kentering kwam in 1995”, weet Ton van Bladel, formule-manager multi media bij Turning Point. Turning Point is een onderdeel van Intres en begeleidt de zelfstandige boekhandelaar bij de introductie en verkoop van cd-roms door middel van marketingconcepten en inkoopadviezen.

“De cd-rom heeft status gekregen”, vindt Van Bladel. Vooral de opkomst van de educatieve cd-rom op scholen en later in de huiskamer heeft hieraan bijgedragen, denkt hij. Inmiddels zijn er allerlei genres verkrijgbaar; muziek, film, natuur, kindertitels, taal, geografie, spelletjes, naslagwerken. “Dit jaar bestond voor het eerst iets minder dan de helft van het aantal verkochte titels uit spelletjes. En het aantal 'adult' (porno, red.) titels is fors afgenomen.”

Toch wil Van Bladel eerlijk blijven. “Net zoals vijftien jaar geleden porno de videomarkt openbrak, heeft het nu ook de cd-rom markt ontsloten.” Ere wie ere toekomt.

De markt groeit inmiddels fors. Werden er in 1993 volgens Van Bladel nog slechts 200 duizend cd-roms in de Nederlandse boekhandel verkocht, in 1994 waren het er al 520 duizend, 1,3 miljoen in 1995 en 2,2 miljoen in 1996. “Vooral het feit dat er steeds meer Nederlandse titels bijkomen, heeft enorm drempelverlagend gewerkt.” Voor 1997 verwacht hij een omzetstijging van 75 procent voor de Nederlandse boekhandel in het cd-rom-segment. “Een absolute groeimarkt.”

Tegenwoordig zijn cd-roms overal te koop: warenhuizen, postorderbedrijven, speelgoedzaken, computerzaken, superstores, tabakszaken. “Iedereen probeert een graantje mee te pikken”, zegt Van Bladel. En dat terwijl volgens hem slechts vijf procent van de uitgevers van cd-roms momenteel rendabel opereert of net quitte speelt. “De ontwikkelkosten zijn hoog, de marges klein.” Dat de bedrijven toch volharden, schrijft Van Bladel toe aan de potentie van de markt. Vooral de penetratiegraad van computerapparatuur in de Nederlandse huiskamer voedt die belofte. Volgens Van Bladel staat er nu al in 1,8 miljoen van de 6,4 miljoen huishoudens een pc. De helft daarvan kan cd-roms draaien. En de prijzen van hardware dalen nog steeds.

“De potentie van de cd-rom markt is veel groter dan die van de boekenmarkt”, denkt hij. “Minder dan 25 procent van de Nederlanders heeft een redelijke boekenkast. Daarentegen groeit de penetratiegraad van software maar door. Het gaat om een volledig nieuwe groep consumenten. De meeste producenten zijn inmiddels dan ook al heel slim geworden. Zij onderhouden en ontwikkelen programmatuur op basis waarvan ze meerdere titels uitgeven. Of ze wijken uit naar de lage loonlanden. Vooral naar het oostblok.”

Als de marges dan écht stijgen, zijn zij erbij.