Burgemeester, bloemiste en kok kiezen favoriete sieraad

Tentoonstelling: Sieraden, vrouwen en de stad. De Zonnehof, Zonnehof 8 in Amersfoort. T/m 28 sept, di t/m za 10-17u, zo 13-17u. Catalogus ƒ 35,-

Amersfoort bijt het spits af, maar het is de bedoeling dat Arnhem, Tilburg, Nijmegen en Apeldoorn nog zullen volgen. Meer of minder bekende vrouwen uit die steden zullen een sieraad tonen waarmee ze door een plaatselijke fotograaf worden geportretteerd. Voor de eerste tentoonstelling in de reeks maakten vijfentwintig Amersfoortse vrouwen (helaas ontbreken mannen) bij Marie-José van den Hout, eigenaresse van galerie Marzee in Nijmegen en initiatiefneemster, een keus uit het uitgebreide sieradenaanbod van haar galerie. Na veel aangenaam wikken, wegen en passen besloten de fractievoorzitter, de actrice, de lady chef kok, de bloemiste, de notaris en twintig anderen om juist die speciale armband of juist dat ene collier te nemen. Robert Jan Stokman maakte van elke deelneemster in haar eigen werkomgeving een foto, uiteraard met het gekozen sieraad om hals, arm of vinger. Onder de grote foto's in Amersfoort liggen steeds de bewuste sieraden uitgestald.

Het aardige van de tentoonstelling is dat de gelegenheidsmodellen hun beweegredenen vermelden voor de uiteindelijke keuze. De burgemeester wilde bijvoorbeeld een kórt halssieraad: beroepshalve heeft ze immers al dikwijls haar lange ambtsketen omhangen. En de chef-kok, voor wie achter de fornuizen ringen en horloges taboe zijn, heeft zich voor deze speciale gelegenheid een heel opvallende ring gepermitteerd plus - ze verloochent haar beroep niet helemaal - een collier waarin tussen kleine parels zes gedroogde visjes zijn aangebracht. De notaris viel voor twee ringen van Ute Eitzenhöfer die uit verschillende laagjes papier zijn opgebouwd. Op dat papier staan kriebeltjes geschreven die aan de hand van de eigenaresse ineens op de kleinst denkbare notariële akte lijken.

Uit het commentaar van de meeste draagsters blijkt behoedzaamheid. Een vrouw die in de wereld van de bouw haar brood verdient, heeft bijna uitsluitend met mannen te maken en wil die niet provoceren met een collier dat de aandacht van het werk afleidt. Stationsbloemiste Janet den Ouden bekent eerlijk zich niet alternatief genoeg te vinden voor de meeste sieraden van galerie Marzee. Maar een soepel papieren collier van Nel Linssen, met een ritmische structuur van golven in prachtige groen-grijze kleurnuances, kon haar goedkeuring wel wegdragen.

Behalve de Amersfoortse portretten is er in de Zonnehof een deel van de eigen verzameling van de eigenaresse van galerie Marzee geëxposeerd. De twintig staande vitrines zijn ook van de eerste etage te bekijken en vooral daar komen de sterke vormen van de kleurrijke en grote halssieraden tot hun recht. Bij deze particuliere collectie speelt kostbaarheid van materiaal geen rol. Een collier kan bestaan uit twee aan elkaar verbonden meetlatten, afwisselend met gele en witte segmenten, maar ook uit kunstig in elkaar grijpend gebitumineerd papier. Daarnaast liggen de toverachtige kettingen van Annelies Planteydt: heel lange krinkelende snoeren van achttien karaats goud.

De opzet van de reeks tentoonstellingen is duidelijk. De vrouwen, die bijna allen een stukje van het imago van de stad bepalen, presenteren zich voor één keer als onbezoldigd ambassadeur voor het moderne sieraad, dat nog altijd onbekend (en dus onbemind) is. De portrettengalerij laat zien dat een ingenieus gemaakte ring of armband van andere dan de traditionele materialen buitengewoon flatteus is. De combinatie van ijzeren, houten, vilten of gouden sieraden, grappig of dramatisch, uitbundig of minimalistisch, met de 'vijfentwintig van Amersfoort' is geslaagd.