Suriname boos over arrestatiebevel

Zowel de regering in Paramaribo als Surinaamse politici in Amsterdam zien in het internationale arrestatiebevel tegen Desi Bouterse een poging om Surinames reputatie te schaden.

PARAMARIBO/ROTTERDAM, 7 AUG. De Surinaamse regering heeft met “afschuw” gereageerd op het internationale arrestatiebevel dat Interpol op last van Nederland tegen de Surinaamse adviseur van staat Desi Bouterse heeft uitgevaardigd. De stap zou “niet stroken met de goede gebruiken tussen bevriende naties”.

De regering laat weten het arrestatiebevel te zien als een poging om “schade te berokkenen aan de reputatie van de republiek Suriname door criminalisering van haar regeringsfunctionarissen”. President Wijdenbosch keerde gisteren spoorslags terug vanuit Brussel naar Den Haag voor spoedoverleg in de Surinaamse ambassade. Hij wilde geen commentaar geven, omdat hij niet officieel op de hoogte zou zijn gesteld van het arrestatiebevel. Het ministerie van Buitenlandse Zaken ontkent dit. De Surinaamse regering zou al maanden geleden zijn geïnformeerd.

In Suriname sprak de NPD-parlementariër Ashok Ramballi gisteren van een “ongehoord schandaal”. “Nederland moet nu ophouden met deze grote grap”. Desi Bouterse liet eerder weten in geen geval naar Nederland te komen “voor dit oneerlijke politieke proces”.

Het is onduidelijk waarvan oud-legerleider Bouterse, voorzitter van de partij van president Wijdenbosch (NDP), precies wordt verdacht. Omdat het vooronderzoek tegen hem nog niet is afgesloten, ligt er ook geen dagvaarding. Het Openbaar Ministerie in Den Haag wil niet verder gaan dan de formulering “betrokkenheid bij de handel in drugs”.

Het is aan individuele landen om het opsporingsverzoek van Interpol, waarbij 176 landen zijn aangesloten, uit te voeren. Na zo'n aanhouding zal Nederland om uitlevering vragen om Bouterse voor te geleiden. Heeft Nederland geen uitleveringsverdrag met het land in kwestie, dan kan Nederland toch om uitlevering verzoeken met een beroep op een VN-verdrag tegen sluikhandel in verdovende middelen. Ruim honderd landen hebben dat verdrag ondertekend.

Bouterse is adviseur van staat en heeft daardoor een diplomatiek paspoort, wat de zaak verder compliceert. Landen beslissen individueel of ze die diplomatieke status erkennen. Zijn er ernstige verdenkingen tegen een diplomaat, dan kan een ander land die status negeren en tot arrestatie overgaan. Dat gebeurt vaker bij verdenking van betrokkenheid bij drugshandel. Maar volgens een woordvoerder van Buitenlandse Zaken is het ongebruikelijk om iemand met een diplomatiek paspoort aan te houden als hij in een ander land op een erkende diplomatieke missie is of op doorreis is naar dat land.

Met het arrestatiebevel wordt de bewegingsvrijheid van Bouterse in elk geval beperkt. Sommige Latijns-Amerikaanse landen zullen het hem niet lastig maken, maar Europese landen en de Verenigde Staten zullen wel gehoor geven aan het verzoek van Nederland, zo verwacht het ministerie van Justitie. Suriname zelf levert geen burgers uit. De samenwerking tussen de ministeries van Justitie van beide landen op het terrein van rechtshulp verloopt moeizaam, ondanks de voornemens in het Raamverdrag van 1992 om de banden strakker aan te halen.

In april maakte de procureur-generaal A. Doctors van Leeuwen bekend dat in een gerechtelijk vooronderzoek tegen Bouterse “zeer belastende verklaringen” waren afgelegd. Vlak daarop volgde Bouterses benoeming tot adviseur van staat - volgens Bouterse was dat een “politiek signaal” aan Nederland. De Surinaamse pers betwijfelde gisteren dan ook of het arrestatiebevel geen invloed zal hebben op de onderlinge betrekkingen, zoals eerder in Den Haag is verklaard. “Het is niet mogelijk Bouterse los te koppelen van de huidige regering”, schrijft de Ware Tijd.

In Amsterdam Zuid-Oost, waar een groot deel van de bevolking van Surinaamse afkomst is, werd gisteren verontwaardigd gereageerd op het arrestatiebevel tegen Bouterse. Deelraadslid van stadsdeel Amsterdam Zuidoost M. Esajas (D66) betitelt het als “psychologische oorlogsvoering ” en “wraakneming”. Hij denkt dat de Nederlandse regering het nieuws bewust heeft laten uitlekken op een moment dat president Wijdenbosch in het Amsterdamse Okura-hotel verblijft om te onderhandelen met het Nederlandse zakenleven.

Een ex-militair die elf jaar lang in het leger van Bouterse heeft gezeten vindt het “een waardeloze actie”. “Als je hem weghaalt uit Suriname, maak je de corruptie in het land alleen maar groter. Bouterse is daar de enige gevreesde man.” Een vrouw weigert te geloven dat Bouterse in Suriname “grote drugsfabrieken” heeft. “Drugsfabrieken? Waar dan? Suriname heeft niet eens een fatsoenlijke schoenfabriek.” Een ander is laconieker. “Als Bouterse onschuldig is, dan blijkt dat wel voor de rechter.”