Smakelijke cocktail vol humor

3rd rock from the sun. BBC2, 22.00-22.25u.

De situatiekomedie The third rock from the sun blijkt de enige echte hit van het Amerikaanse televisieseizoen 1996. Dat is extra zuur voor de omroep ABC, die maar bleef weifelen om de serie in het uitzendschema op te nemen, waarna concurrent NBC gretig toehapte. Het verhaal is simpel: vier buitenaardsen reizen naar de aarde, de derde rots na de zon, voor een studie van het menselijk gedrag in opdracht van hun chef, the big giant head. Om onopvallend en waarheidsgetrouw te kunnen observeren voorzien de buitenaardsen - intelligent maar onnozel en onbekend met de mores op aarde - zich van een menselijk lichaam. Zij vestigen zich als de familie Solomon in een universiteitsstadje in Ohio.

De leider van de groep, High Commander Dick Solomon (gespeeld door John Lithgow), neemt een baantje als hoogleraar natuurwetenschappen aan de universiteit waar hij zijn kamer deelt met de antropologe dr. Mary Albright (Jane Curtin). Tussen Dick en Mary groeit iets moois en bovendien raakt Dick zo gefascineerd door de aardlingen dat hij besluit tot 'meer experimenten' en het vertrek van de aarde voorlopig uitstelt.

Kristen Johnstons speelt de aantrekkelijke Sally Solomon luitenant en 'rechterhand' van Dick, type Harrison Ford in een jurk. Zij is ontevreden over haar rol als vrouw op aarde en door haar agressieve, kordate optreden smoort ze veelbelovende relaties in de kiem. De groep bestaat verder uit de veiligheidsofficier in het puberlichaam Tommy Solomon (Joseph Gordon-Levitt) de zoon van Dick en Harry Solomon (French Stewart) de excentrieke broer die als zender fungeert voor contact met the big giant head.

De amusementstelevisie gebruikt al lang de komische situaties die ontstaan door de verbazing van de buitenstaander over de mens en zijn omgangsvormen. Vooral buitenaardse wezens zijn daarvoor geschikt. Tijdens de jaren zestig was My favorite Martian populair, in de jaren zeventig werd 'Nanu, Nanu' een bekende kreet door Mork from Ork en de jaren tachtig brachten Alf.

De 3rd rock from the sun is 'de alien-sitcom' van de jaren negentig, maar dat is niet de enige verklaring voor de populariteit van de serie. Het is vooral combinatie van de verschillende soorten humor die de kijkers aantrekt. In tegenstelling tot de middle of the road-series (Roseanne, The Bill Cosby show) met familiehumor of de carrière/relatie-en-de-problemen-van-de-grote-stad-humor (Frasier, The Larry Sanders show, Grace under fire, Seinfield) is de 3rd rock een zeer smakelijke, vaak politiek incorrecte, cocktail van gooi-en-smijthumor, satire en messcherpe dialogen. De rake observaties en ongebruikelijke (over)reacties van de familie Solomon op situaties werken onvermijdelijk op de lachspieren, maar leiden ook tot zelfreflectie. Het schrijversechtpaar Bonnie en Terry Turner, eerder verantwoordelijk voor de televisieshow Saterday Night Life en films als Wayne's World en Coneheads, omschrijven de serie als 'Carl Sagan meets The Marx Brothers'.

Naast het brede humorpalet werkt de zichtbare plezier waarmee de acteurs hun rol neerzetten aanstekelijk. Alle afleveringen - die met publiek worden opgenomen - lijken geïmproviseerd, terwijl uit interviews blijkt dat de dialogen en situaties juist heel concentieus worden voorbereid.

John Lithgow, eerder goed voor twee Oscarnominaties ('Terms of Endearment' en voor zijn rol van de travestiet/quarterback Roberta Muldoon in The world according to Garp) ontving twee Emmy Awards voor zijn rol als High Commander Dick Solomon.

(SBS6, dat eerder negen afleveringen van The 3rd rock uitzond, zal vanaf 25 augustus nog eens vijf afleveringen van het eerste seizoen uitzenden. Informatie op Internet: www.nbc.com/entertainment/shows/rock).