Albright is bereid tot reis M-Oosten

TEL AVIV, 7 AUG. Als Israel en de Palestijnen hun samenwerking bij de bestrijding van terreur herstellen zal de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Madeleine Albright, eind deze maand haar eerste bezoek aan het Midden-Oosten brengen.

Met de opdracht de ernstig aangetaste coördinatie tussen de Israelische en Palestijnse veiligheidsdiensten te herstellen komt de Amerikaanse bemiddelaar Dennis Ross als voorbode van Albright dit weekeinde naar Jeruzalem en Gaza.

Het besluit van Albright zich een half jaar na haar benoeming met het Midden-Oosten te bemoeien wijst er op dat Washington tot het inzicht komt dat de Israelisch-Palestijnse crisis op een gewapend conflict kan uitlopen. In haar eerste rede over het Midden-Oosten noemde zij de bestrijding van terreur door het Palestijnse zelfbestuur als voorwaarde om het vredesproces uit het slop te halen. Israel zou op zijn beurt moeten afzien van 'voldongen feiten' (Albright doelde vooral op de nederzettingenpolitiek). Als Ross er in slaagt de samenwerking tussen de veiligheidsdiensten van Israel en de Palestijnen te herstellen zullen de VS voorstellen snel over te gaan tot onderhandelingen over de uiteindelijke oplossing van het Israelisch-Palestijnse geschil. Premier Netanyahu heeft dat verschillende malen voorgesteld. Albright maakte echter het voorbehoud dat de uitvoering van de tussenfasen in het akkoord van Oslo (onder andere Israelische terugtrekking van de Westelijke Jordaanoever) ten tijde van de onderhandelingen over de slotfase moet plaatshebben.

In Jeruzalem is de rede van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken met tevredenheid ontvangen omdat zij het Israelische standpunt heeft overgenomen dat verbreking van de veiligheidssamenwerking door Arafat geen drukmiddel in de onderhandelingen mag zijn.

De Palestijnse leider Yasser Arafat heeft met de ineenstorting van het vredesproces voor ogen het Palestijnse volk gisteren opgeroepen tot “een grote strijd”. Die strijd tegen Israel moet volgens hem met “spieren, opslaan van voedsel en verstand” worden gevoerd. Eerder deze week verklaarde Arafat in de Jordaanse hoofdstad, Amman, dat Israel met een reeks scherpe maatregelen na de bomaanslag in Jeruzalem het Palestijnse volk de oorlog had verklaard. Volgens de Israelische premier Netanyahu is Arafat gefrustreerd omdat hij “weet” dat de overgrote meerderheid van het Israelische volk de veiligheidsmaatregelen steunt.

Niet koning Hussein, zoals eerder in Israel was aangekondigd, maar de Jordaanse kroonprins Hassan vloog gisteren naar Jeruzalem om Netanyahu te bewegen zijn harde politiek tegen de Palestijnen te verzachten. Op de bereidheid van Netanyahu na enkele humanitaire gebaren te maken - zoals het toelaten van voedsel en medicijnen naar de omsingelde Palestijnse gebieden en steden - heeft het onderhoud met kroonprins Hassan weinig opgeleverd. Kroonprins Hassan waarschuwde de Israelische leider dat de huidige crisis “heel gevaarlijk is en we op de rand van nieuw geweld staan of misschien hervatting van de vredesverplichtingen”.

De persconferentie van beide leiders stond in het teken van het afwegen van de risico's van de Israelische dwangpolitiek tegen Arafat en de invloed daarvan op de positie van Arafat en het vredesproces.

Heel omzichtig herinnerde de Jordaanse kroonprins er aan dat bepaalde Israelische maatregelen, zoals de nederzettingenpolitiek, aan het uitbreken van de huidige crisis vooraf zijn gegaan.