Riskante reparaties moeten Mir redden

Twee nieuwe Russische bemanningleden zijn op weg naar ruimtestation Mir. Zij moeten de reparaties verrichten om het bestaan van de Mir nog enkele jaren te rekken.

ROTTERDAM, 6 AUG. De Russische kosmonauten Anatoli Solovjov en Pavel Vinogradov zijn na een succesvolle lancering vanaf de lanceerbasis in Baikonoer in Kazachstan, gistermidddag om vijf over half zes Nederlandse tijd, op weg naar het beschadigde ruimtestation Mir. Wanneer ze morgen hun Sojoez-ruimtevaartuig aan het Mir-ruimtestation koppelen, beginnen ze aan een verblijf van zes maanden met als belangrijkste taak om het elf jaar oude ruimtestation weer bewoonbaar en functioneel te maken.

De twee nieuw gearriveerde kosmonauten zullen aanvankelijk in de Mir verblijven met de drie aanwezige ruimtevaarders die de laatste maanden enkele rampen hebben beleefd en veroorzaakt. Volgende week vertrekken de twee Russen Vasili Tsiblijev (de commandant die tijdens de crises last kreeg van hartritmestoornissen) en Alexander Lasoetkin. De Amerikaanse astronaut Michael Foale blijft nog tot september. Hij wordt met een space shuttle opgehaald die ook een nieuw Amerikaans bemanningslid aflevert. Foale doet niet mee aan het reparatiewerk.

De eerste klus voor de twee nieuwkomers is om op 20 augustus, tijdens een indoor-ruimtewandeling in de beschadigde, leeggelekte en energieloze Spektr-module, de stroomvoorziening van de Mir te herstellen. Op 25 juni botste een onbemand Progress-vrachtschip tijdens een koppelingsmanoeuvre tegen Spektr. Er sloeg een gat in de wand van de in 1995 aangekoppelde Amerikaanse wetenschappelijke module voor aarde- en atmosfeeronderzoek. De bemanning verbrak alle verbindingen tussen de twaalf meter lange Spektr en de rest van het modulair opgebouwde Mir-ruimtestation. De energie van de vier zonnepanelen van Spektr viel weg, en daarmee de helft van de energievoorziening. De luchtsluis tussen Spektr en de centrale module werd gesloten. Om energie te sparen werden ook andere modules buiten werking gesteld.

Niet bekend

Een van de zonnepanelen is waarschijnlijk onherstelbaar beschadigd, maar als de verbinding met de andere drie wordt hersteld beschikt Mir weer over voldoende energie om de momenteel buiten gebruik gestelde modules weer op te starten. Het probleem met de zuurstofvoorziening (eind vorige week vielen de twee zuurstofgeneratoren uit die zuurstof uit water maken) is dan minder nijpend. In de Kvant-2 module, een soort opslagruimte, zijn twee reserve zuurstofgeneratoren aanwezig die in gebruik kunnen worden genomen.

Als de eerste reparatiemissie slaagt, zullen Solovjov en Vinogradov zich op 3 september voor het eerst buiten het ruimteschip wagen. Ze nemen dan de schade aan de buitenzijde van Spektr op. Het is nog onbekend hoeveel gaatjes de botsing in de Spektr-module heeft geslagen. De deskundigen in het vluchtleidingscentrum verwachten een lek van ongeveer vijf vierkante centimeter. Er is nog niet besloten hoe het lek of de lekken worden gedicht. Er zijn voorlopig vier ruimtewandelingen gepland om de reparaties uit te voeren.

De Russen verwachten dat Mir te herstellen is en dat het ruimtestation nog drie tot vijf jaar operationeel kan blijven. Die tijd hebben de Russen nodig om hun nieuwe ruimtestation Alfa te installeren. De Russische ruimtevaart beschikt de laatste jaren over weinig geld en is voor verdere ontwikkelingen afhankelijk van samenwerking met Amerikaanse en Europese ruimtevaartorganisaties. Die betalen in de praktijk alleen om hun astronauten aan boord van Mir te laten werken of om experimenten aan boord van de Mir te laten uitvoeren. De NASA houdt zijn astronauten voorlopig buiten het riskante reparatiewerk en heeft aangekondigd dit najaar de veiligheidssituatie aan boord van de Mir opnieuw te zullen beoordelen.

Een Amerikaanse die in ieder geval geen voet aan boord van de Mir zal zetten is Wendy Lawrence. Op 30 juli stelde de NASA haar aan de pers voor als de astronaute die in september Michael Foale zou vervangen. Maar enkele uren na die perspresentatie werd ze vervangen door David Wolf. Lawrence (1,58 meter lang, 38 jaar oud) zou te weinig ervaring hebben met ruimtewandelingen en bovendien te klein zijn voor de Russische ruimtepakken waarin die uitstapjes worden gemaakt. Het was de tweede keer dat Lawrence haar plaats verloor. Eerder was ze ook wegens haar geringe lengte afgevallen, maar na verandering van de regels stond ze toch op de rol, al zou ze geen ruimtewandelingen maken. Nu er reparaties moeten worden verricht, wil de vluchtleiding liever drie bemanningsleden die allemaal kunnen ruimtewandelen. David Wolf krijgt daarin de komende maand nog een intensief extra trainingsprogramma. Wendy Lawrence keek, meldt persbureau Reuter, gisteren met tranen in haar ogen naar de lancering van beide Russen. Zij behoort wel tot de bemanning van de space shuttle die in september Wolf bij de Mir gaat afleveren.