Gist-brocades: genept, vergist of onwetend?

ROTTERDAM, 6 AUG. Financiële analisten voelen zich genept, de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) vraagt schriftelijk opheldering en een grote belegger spreekt van “pure misleiding”.

'Vergist' was de woordspeling van de dag op de effectenbeurs gisteren, nadat penicillineproducent Gist-brocades (ruim 6.400 medewerkers, 2 miljard gulden omzet) zijn winstverwachting onverwacht naar beneden had bijgesteld. De koers van de aandelen zakte 18 procent naar 64,90 gulden. En alsof dat nog niet genoeg was, meldde de Amsterdamse beurs dat Gist wellicht volgend jaar wordt geschrapt als een van de 25 hoofdfondsen in de graadmeter van de stemming, de AEX beursindex.

Gist-brocades moest zijn winstprognose verlagen wegens tegenvallende penicillineprijzen. Het bedrijf levert een derde van de afzet op de wereldmarkt. De winst zal niet duidelijk stijgen ten opzichte die van 1996 (158 miljoen gulden), zoals op 11 juli nog tegenover het persbureau Bloomberg werd bevestigd, maar het resultaat zal nu dit jaar licht lager uitkomen.

Hoge penicillineprijzen in 1996 trokken nieuwe producenten uit China en India die de markt overladen met penicilline. Gist-brocades bond de strijd aan door met hoge technologie goedkoop te produceren.

In februari was er volgens het concern nog geen vuiltje aan de lucht. Het resultaat over 1997 zou een duidelijke stijging vertonen. Intussen ging Gist de nieuwkomers uit de markt prijzen om zo haar marktaandeel veilig te stellen. Dat beleid leek succesvol, maar de historisch lage prijzen keerden zich ook tegen Gist-brocades zelf.

Dat gebeurde allemaal zonder dat analisten daar notie van hadden. Financiële analisten van ondermeer ABN Amro, ING Barings, Merrill Lynch en Bangert Pontier hadden nog geen maand geleden een koopadvies uitgebracht.

“Wij wisten dit niet eerder”, zegt een woordvoerder van Gist-brocades. “U moet begrijpen dat wij er geen enkel belang bij hebben dergelijke informatie onnodig lang achter te houden.”

Hij vertelt dat op 11 juli een Brits analistenrapport uitkwam over de penicillinemarkt. Daaruit bleek dat de penicillineprijzen hun absolute dieptepunt hadden bereikt. Voor Gist-brocades was dat nog geen aanleiding om een signaal af te geven dat de winstprognose niet zou worden gehaald. De woordvoerder: “Die Britse gegevens kwamen overeen met onze analyse. Hiermee zijn we aan het rekenen geslagen. Aangezien we met termijncontracten werken, kost het tijd om die prijzen door te rekenen en de gevolgen van de prijsdaling voor onze jaarresultaten vast te stellen.”

Directeur C. Molenaar van het Delta Lloyd Fund en directeur drs. P. de Vries van de VEB denken daar anders over. De Vries noemt de berichtgeving “rijkelijk laat”. Volgens hem had Gist-brocades in juni of uiterlijk begin juli moeten weten hoe de vlag erbij hing.

Molenaar noemt het pure misleiding. “Gist heeft het de komende jaren bij de professionele beleggers verbruid.” De 1,2 miljoen aandelen Gist-brocades die het beleggingsfonds bezat, gaan de deur uit.

Volgens ING Barings-analist Q. Mulder, die vorige maand nog een koopadvies gaf, varen veel van zijn collega's blind op de informatie die Gist-brocades zelf verstrekt. “Dat kun je doen want de afgelopen jaren hebben ze altijd waargemaakt wat ze eerder hadden verwacht.”

Mulder steunt met zijn prognoses ook op informatie van Michael Barber, een gerespecteerd Brits adviesbureau voor de farmaceutische industrie. Mulder:“Er is hier iets vreemd aan de hand. Volgens mij heeft Gist zitten gokken dat de prijzen zouden aantrekken, zodat ze hun winstprognose niet hoefden bij te stellen.”

M. Millington, analiste voor zakenbank Bank Bangert Pontier, schreef half juli nog dat de penicillineprijzen weliswaar laag waren maar in het derde kwartaal van dit jaar zouden aantrekken. “Ik voel me genept. Ik kreeg gisteren pas te horen dat de prijzen zijn gehalveerd, terwijl ik nog was uitgegaan van een prijsdaling van 20 procent. Ik hoorde alleen maar positieve berichten van Gist-brocades. Op z'n zachtst gezegd is het zeer vreemd dat Gist nu pas merkt dat ze zwaar onder de penicillineprijs hebben gehandeld.”