FRIKADELLEN MET BIERSAUS

Ik was in de buurt en wilde wel eens zien wat wielrenners in de Vlaamse klassiekers moeten doorstaan als ze zich hobbelend over kasseien langs steile hellingen omhoog hijsen. In het Heuvelland, dicht bij de Franse grens, ligt de Kemmelberg, bekend van de wedstrijd Gent-Wevelgem en met een stijgingspercentage oplopend tot 23.

Boven staat een uitzichttoren annex café-restaurant. Op de deur hangt een aanprijzing van het bier van de maand. In juli was dat de Straffe Hendrik, uit Brugge. 'Bij 10 consumpties 1 fles gratis. Vraag hier uw spaarkaart' (gevolgd door zes uitroeptekens). De berg opkomen is een tour de force, de berg afkomen met zoveel bier in het lijf niet minder dan een waagstuk. Het deed me weer eens beseffen hoe belangrijk in veel landen bier is in het leven van alledag, zeker ook in Vlaanderen. De Grote Winkler Prins geeft een uitgebreid overzicht van gelegenheden waarbij bier werd geschonken. Bij begrafenissen het leed-, troost- of lijkbier, tenzij de overledene werd geprezen: dan was het loofbier. Als de vlag in top ging bij nieuwbouw: het pannenbier. Bij verlovingen en huwelijken: het verlovingsbier, huulbeer (huilbier), schoot- of schietbier op het vrijgezellenfeest, hanenbier en boksenbier waarmee de Twentse bruidegom zijn broek (bokse) kon terugkopen. Enzovoort. Jonge moeders kregen het om de melkproductie te bevorderen en Vlaamse varkens om een buikje te kweken. Koken met bier was ooit heel gewoon, zoals het boekje 'Kook lekker met Limburgs bier' (Netty en Wil Engel-Geurts, 1984) leert. Daarin staan alleen al voor biersoep tien recepten. Ik wijk hier uit naar Vlaanderen, met een recept voor frikadellen met biersaus. De Vlaming verstaat onder 'frikadel', althans oorspronkelijk, niet het weinig appetijtelijke product dat in Nederland 'uit de muur' kan worden getrokken, maar balletjes gehakt vlees. Gehaktballetjes, dus.

Bereiding. Maak het gehakt aan met ei, paneermeel, zout, peper en nootmuskaat en draai er balletjes van zo groot als een pingpongbal. Pel en snipper het sjalotje. Verhit de boter in een braadpan en bak hierin de frikadellen rondom bruin. Bak de snippers van het sjalotje een minuut mee. Giet overtollig braadvet uit de pan. Schenk het bier bij de balletjes. Strijk één lepel appelstroop over de sneetjes ontbijtkoek en leg ze in de bierjus. Laat de balletjes met een deksel op de pan een kwartier zachtjes pruttelen. De ontbijtkoek is nu helemaal zacht en zorgt voor binding. Breng de saus met zout, peper en appelstroop op smaak. Serveer er gekookte aardappelen bij en sperziebonen, bloemkool of andere kool.

Nodig voor 4 personen:

750 gram gehakt

1 ei

4 eetlepels paneermeel

zout, peper, nootmuskaat

1-2 sjalotjes

30 gram boter

1 flesje Vlaams of Nederlands bruin bier (geen dubbel of tripel)

2 sneetjes ontbijtkoek

1-2 eetlepels appelstroop