Dure dollar speelt grote concerns in de kaart

De opmars van de dollar op de valutamarkten, die niet lijkt te stuiten, maakt de goede winstcijfers van grote Nederlandse concerns nog beter. Exporteurs krijgen meer guldens binnen, maar benzine wordt fors duurder.

ROTTERDAM, 5 AUG. Vliegtuigmaatschappij KLM heeft net maatregelen bedacht om de negatieve invloed van fluctuaties in de koers van de Amerikaanse dollar tegen te gaan, of de Amerikaanse munt lijkt nauwelijks nog te stuiten. De gestaag oplopende koers van de dollar speelt grote Nederlandse ondernemingen, zoals de KLM, maar ook Ahold, Koninlijke Shell, Wolters Kluwer en financiële instellingen als ABN Amro en Aegon in de kaart. Een de staat profiteert mee door hogere aardgasinkomsten.

Vanochtend noteerde de dollar bijna 2,11 gulden, bijna 38 cent (ruim 20 procent meer dan aan het begin van dit jaar. De dollarkoers wordt gestimuleerd door talrijke factoren, variërend van speculatie op een hogere rente in Amerika tot de aantrekkingskracht van de groeiende economie op buitenlandse investeerders.

Dankzij de oplopende dollarkoers krijgen Nederlandse exporteurs van snijbloemen naar Amerika onverwachts in guldens meer geld voor hun waar. Maar wie in de Big Apple op vakantie wil, zal extra guldens moeten meenemen. En aan de Nederlandse pomp gaat de benzineprijs, die op de internationale markt genoteerd wordt in Amerikaanse dollars, twee cent omhoog, de vijfde verhoging in drie weken. En dat kan doorwerken in de inflatie: een vuistregel van het Centraal Planbureau is dat een tien procent duurdere dollar 0,3 procentpunt extra inflatie veroorzaakt.

De klaagzangen in het Nederlandse bedrijfsleven over de lage dollarkoers, een vast item voor voormalige industriële troetelkinderen als Fokker, zijn verstomd. Vanochtend kwamen bijvoorbeeldWolters Kluwer en KLM met meevallende winstcijfers. Mede dankzij de hogere dollar.

“Ik heb mijn verwachting voor de winst van de beursgenoteerde bedrijven mede vanwege de stijgende dollarkoers verhoogd”, zegt F. van Schaik, hoofd beleggingsonderzoek van de zakenbank ABN Amro Hoare Govett. De prognose van 30 procent winstgroei voor dit jaar, volgend jaar en 1999 bij elkaar heeft Van Schaik naar 55 procent opgeschroefd.

De hogere dollarkoers maakt betere winsten nog beter. Vorige week reageerden beleggers uitgelaten op de hoger dan verwachte tweede kwartaalwinst van Akzo Nobel (verf, pharma, chemie). Van de stijging van het bedrijfsresultaat met 139 miljoen gulden was 20 procent het gevolg van betere wisselkoersen. Unilever rapporteerde een 45 procent hogere netto tweede kwartaalwinst, die inclusief hogere wisselkoersen zelfs 57 procent hoger uitkwam. Hoewel de aanhoudende stijging van de dollar de inkomsten van de grote ondernemingen spekt, wil de term 'valutaire rugwind' maar geen plaatsje krijgen in het directeurenjargon.

Pagina 13: Bedrijfsleven door overnames gevoeliger voor stijgende koers

De stijging van de koers van de dollar en van het Britse pond krijgt niet veel meer dan een obligate verwijzing. De nadruk ligt op de reorganisaties die hun vruchten beginnen af te werpen. Dat was met “valutaire tegenwind”, een vondst van Philips' voormalige financiële directeur H. Appelo wel anders. Het eufemisme verwierf zich rap een plaats in het grote smoezenboek van tekortschietende managers.

Financieel analist Van Schaik schat dat het Nederlandse bedrijfsleven de afgelopen jaren door onder meer een serie mega-overnames in Amerika gevoeliger is geworden door veranderingen in de dollarkoers. Wolters Kluwer, Ahold, ABN Amro en Aegon deden vorig jaar miljardenovernames in Amerika, enkele weken geleden volgde ook ING. Zij kunnen de winsten die zij in hun Amerikaanse bedrijven maken omrekenen tegen een hogere koers in Nederlandse guldens.

Naast de hogere omrekeningskoersen trekt het bedrijfsleven ook profijt bij zijn dagelijkse zakelijke transacties. Bedrijven, zoals de KLM die hun medewerkers in guldens betalen, maar veel omzet in dollars ontvangen, komen nu opeens in het voordeel.

Welke positieve invloed dat heeft op bedrijfswinsten is onduidelijk. De afgelopen jaren heeft het bedrijfsleven allerhande maatregelen genomen om de negatieve invloed van de koersdaling van de dollar te neutraliseren. Bijvoorbeeld door productie uit Nederland en Duitsland te verplaatsen naar goedkopere landen (zoals een deel van Akzo Nobels vezelactiviteiten naar Polen) of naar landen waarvan de munt gekoppeld is aan de dollar. Of door afspraken met maken met toeleveranciers, die ook een deel van het wisselkoersrisico moeten dragen. Nu de dollar omhoog schiet kunnen zulke afspraken niet zomaar herzien worden.

KLM zei vanochtend niet af te zien van aangekondigde maatregelen tegen de negatieve gevolgen van de schommelingen in de dollarkoers. Enkele maanden geleden besloot de maatschappij, die 55 procent van zijn operationele kosten in guldens maakt, maar “slechts” 45 procent van zijn inkomsten in guldens ontvangt, tot een majeure financiële operatie met zijn vliegtuigvloot, die voor ongeveer 6 miljard gulden in de boeken staat.

Een deel van deze vliegtuigen, waarmee KLM inkomsten in dollars ontvangt, worden ondergebracht in een nieuwe financiële structuur, zodat de financieringskosten van deze dure kapitaalgoederen direct gekoppeld zijn aan de bestaande dollaropbrengsten.