Schildklierkanker door atoomproeven

WASHINGTON, 4 AUG. Naar schatting 10.000 tot 75.000 Amerikanen kunnen schildklierkanker hebben opgelopen doordat ze in de jaren vijftig zijn besmet door radioactieve fall-out van de negentig atoomproeven in de woestijn van de staat Nevada.

Als deze vrijdag bekend gemaakte schattingen van het Amerikaanse nationale kankerinstituut correct zijn, zou op dit moment ruwweg een derde van die door atoomproeven veroorzaakte gevallen van schildklierkanker al gediagnostiseerd moeten zijn. Door straling veroorzaakte schildkliertumoren zijn echter niet te onderscheiden van de schildkliertumoren die onder normale omstandigheden in de meestbedreigde leeftijdsgroepen ontstaan. Onder de 95 miljoen Amerikanen die jong waren in de jaren vijftig treden normaliter een half miljoen gevallen van schildklierkanker op.

Het kankerinstituut, dat veertien jaar onderzoek heeft gedaan naar de verspreiding van het radioactieve jodium-131 door kernproeven, stelt dat de 10.000 tot 75.000 extra gevallen het meeste sombere scenario betreft. In gebieden die zijn blootgesteld aan fall-out na de brand in de Russische kerncentrale van Tsjernobyl in 1986 is een verhoogde kans op schildklierkanker vastgesteld, maar de concentraties jodium-131 waren daar tienmaal zo hoog als de waarden die in de Verenigde Staten zijn gemeten.

Het in de jaren vijftig door jodium-131 besmette gebied is veel groter dan tot dusver werd aangenomen. Door de kernproeven in Nevada zijn 48 van de 50 Amerikaanse staten blootgesteld aan verhoogde straling. Gemiddeld was de blootstelling 2 rad, vijfmaal de hoeveelheid straling die vrijkomt bij een modern onderzoek naar borstkanker. In delen van de staten Montana, Utah, Idaho, Colorado en South Dakota - de zogenoemde hot spots - was de straling plaatselijk 9 tot 16 rad.

Binnen een half jaar moet het Amerikaanse Institute of Medicine vaststellen of er een bevolkingsonderzoek moet komen naar schildklierkanker onder de risicogroep. Het zou dan gaan om babyboomers, die jong waren in de jaren vijftig. Jodium-131 hoopt zich vooral op in de schildklier door het drinken van besmette verse melk en richt meer schade aan als de schildklier nog onvolgroeid is. (AP)