Patten zou staatsgeheim hebben gelekt

LONDEN, 4 AUG. De Britse regering heeft MI6, de buitenlandse veiligheidsdienst, gevraagd te onderzoeken of Chris Patten, de laatste gouverneur van Hongkong, in strijd met de Wet op de Staatsgeheimen heeft gehandeld.

Minister zonder portefeuille Peter Mandelson bevestigde dat gisteren in een radioprogramma van de BBC. “Het zou onverantwoordelijk zijn van de regering om niet in actie te komen“, verklaarde Mandelson.

Patten wordt ervan verdacht vertrouwelijke informatie te hebben doorgespeeld aan de journalist Jonathan Dimbleby die onlangs de geruchtmakende biografie 'The Last Governor: Chris Patten and the Handover of Hong Kong' publiceerde. Dimbleby kreeg vijf jaar lang onbeperkte toegang tot Patten. Eerder won de journalist het vertrouwen van prins Charles wat resulteerde in de documentaire 'The Prince of Wales: An Intimate Portrait'. Daarin bekende de kroonprins publiekelijk zijn overspel met Camilla Parker-Bowles.

In 'The Last Governor' verwijt Dimbleby een aantal bewindslieden dat ze de bevolking van Hongkong hebben verraden om grote mogendheid China maar te vriend te houden. Hooggeplaatste ambtenaren zouden daarbij een dubieuze rol hebben gespeeld. Aanvankelijk was het de bedoeling in de Britse kroonkolonie al in 1988 een wetgevende vergadering te introduceren waarvan een deel van de leden direct zou worden gekozen. Als opmaat voor de overdracht van Hongkong aan China op 30 juni 1997. Maar onder druk van de China-deskundigen binnen het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken sloot Londen in 1987 met Peking een geheim herenakkoord dat de democratiseringsplannen ondermijnde. Volgens Dimbleby werd er ook geknoeid met een opiniepeiling om te suggereren dat de bevolking van Hongkong sterk verdeeld over de democratiseringsplannen was.

Patten was laaiend toen hij over het herenakkoord hoorde waarvan hem bij zijn aanstelling in 1992 niks was verteld, zo blijkt uit 'The Last Governor'. Gedetailleerde verslagen van de geheime besprekingen kreeg hij begin dit jaar pas onder ogen. Dimbleby citeert niet uit die vertrouwelijke documenten maar een aantal hooggeplaatste ambtenaren gaat ervan uit dat Patten uitgebreid inzage aan de journalist heeft gegeven. Dimbleby weigert zijn bronnen te noemen. Patten was niet beschikbaar voor commentaar.

In een bespreking van 'The Last Governor”, noemde Geoffrey Howe, van 1983 tot 1989 minister van Buitenlandse Zaken, de beschuldigingen van Dimbleby “surrealistisch en onrechtvaardig”. Volgens Howe heeft Patten de democratie in Hongkong een slechte dienst bewezen door de Chinese autoriteiten te bruskeren. De voormalige bewindsman meent dat het herenakkoord een goede basis voor een begin van democratisering bood.