Oder: de hoop neemt toe nu het waterpeil daalt

BONN, 4 AUG. Er is weer hoop in Brandenburg. Het afgelopen weekeinde zijn voor het eerst in week geen nieuwe scheuren in de dijken ontstaan langs de Oder. De zwakste delen van de dijk bij Hohenwutzen en Reitwein zijn “onder controle” gebracht door reparatiewerkzaamheden van het leger en nieuwe ontwateringsmethoden.

Ook daalt de hoge waterstand van de rivier, maar te langzaam om het signaal te kunnen geven dat de situatie weer veilig is. De waterdruk op de dijken van vele tonnen wordt nog “immens” genoemd. Het ministerie van binnenlandse zaken in Brandenburg noemt de situatie “stabiel, maar nog altijd bedreigend”. Het gevaar van een dijkdoorbraak bij Oderbruch, het gebied ten noorden van Frankfurt an der Oder, is verminderd, maar nog niet geweken.

Minister-president Manfred Stolpe (SPD) van Brandenburg toonde zich het weekeinde voor het eerst voorzichtig optimistisch. “Het lijkt erop alsof we uit het defensief komen”, zei Stolpe in Frankfurt/Oder. Milieuminister Matthias Platzeck was voorzichtig. De wedloop met de tijd is nog niet gewonnen. Pas als het water in de rivier anderhalve meter is gedaald, neemt de enorme waterdruk op de dijken af en is het gevaar volgens hem geweken. Dat is op zijn vroegst in vijf dagen te verwachten. “Vrijdag is de beslissende dag”, aldus Platzeck.

Intussen gaan vele duizenden soldaten van de Bundeswehr door met het verstevigen van de dijken met zandzakken; ruim negen miljoen zakken zijn al ingezet. Daarnaast heeft de nieuwe ontwateringstechniek succes. Over een lengte van 500 meter zijn buizen in de modderige dijk bij Hohenwutzen gezet die water wegpompen. Bij Reitwein is met de aanleg begonnen van een 2,5 kilometer lange nooddijk in het achterland, die het water moet tegehouden als de hoofddijk langs de Oder bezwijkt.

Bij deze werkzaamheden bleek nog munitie uit de Tweede Wereldoorlog in de grond te zitten. De explosievenopruimingsdienst heeft zes bommen, een mijn en een aantal granaten verwijderd. Ook de bodem van de Oder ligt bezaaid met munitie, een belangrijke reden waarom de rivier de laatste decennia noch door Polen nog door de voormalige DDR is uitgebaggerd.

Inmiddels zijn vrijwilligers in Ratzdorf, ten zuiden van Frankfurt/Oder, het weekeinde begonnen met het opruimen van de puinhopen. Het water is bij Ratzdorf de laatste dagen 25 centimeter gedaald en staat nog 1,20 meter boven de normale stand. Desondanks zijn zandzakken afgevoerd om gebruikt te worden voor de verzwakte dijken in de Oderbruch, ten noorden van Frankfurt.

Ook in Brieskow-Finkenheerd, waar de dijken ruim een week geleden als eerste doorbraken, loopt het water heel langzaam weg. De eerste bewoners zijn teruggekeerd en pompen hun woningen verder leeg. Tot ergernis van bewoners en hulpverleners viert het hoogwatertoerisme hoogtij. Duizenden mensen uit Berlijn en omgeving trokken het weekeinde naar de Oder om een kijkje in het rampengebied te nemen. Sommige kinderen maken hier dankbaar gebruik van en varen toeristen voor vijftig mark in een bootje langs de plek van de dijkdoorbraak.

De Duitse televisiezender ARD verzorgde gisteren een door het massablad Bild Zeitung gesteunde benefiet-avond voor de slachtoffers van de watersnood. Daarbij werd in totaal 4,3 miljoen mark opgehaald. Onder degenen die medewerking verleenden aan de avond waren de zangers Reinhard Mey en Karel Gott, de popster Nena, de bokser Axel Schulze en de regeringsleiders van Berlijn en Brandenburg.