'Het kost niks en ik zit even krap bij kas'

Wachten, soms urenlang, hoort bij het liften. En de bejegening van de lifter is ook niet alijd even leuk. De beloning: een gratis reis vanaf De Liftplaats.

UTRECHT, 4 AUG. “Liften is niet altijd leuk. Automobilisten steken hun middelvinger op. Of ze stoppen en als je naar ze toe loopt, rijden ze door.” Peter maakt het regelmatig mee. “Laatst gooiden wat jongens vanuit een rijdend busje een lege plastic fles tegen mijn hoofd. Toen heb ik echt staan vloeken.”

Zaterdag 11.30 uur: Peter Jamin (24) staat bij een oprit van de snelweg richting de verkeersknooppunten Lunetten en Oudenrijn aan de rand van Utrecht. “Dit is een bijzondere plek. In principe kun je vanaf hier alle kanten op liften. Maar vandaag wil het niet erg lukken, ik sta hier al een half uur.” Enigszins gelaten houdt hij passerende automobilisten zijn golfkartonnen bord voor; 'Den Haag' staat erop. “Daar wonen mijn ouders. Vroeger liftte ik alleen met vakantie, in het buitenland, maar ik ben afgestudeerd en heb geen OV-kaart meer.” Een treinkaartje naar Den Haag kost ruim zestien gulden.

De oprit richting Lunetten en Oudenrijn is een officiële liftplaats, voorzien van een blauw bord met een witte duim. “Typisch Nederlands”, zegt Willem (58) van een nabijgelegen Esso-tankstation, “maar ik vind het prima. Ik heb geen centje last van die jongelui. Tenzij ze met zo'n enorme rugzak door mijn winkel banjeren en allerlei dingen omstoten. Als je ziet wat ze allemaal bij zich hebben. Hele matrassen. Ik zou het niet zien zitten. Dan maar niet met vakantie.”

Talloze liftwedstrijden en verre reizen zijn op deze plaats begonnen. “Twintig jaar geleden werkte ik nog buiten bij de pompen”, herinnert Willem zich, “toen stond dat bord met die duim er nog niet, maar de lifters kwamen hier al. Eigenlijk is er weinig veranderd. Vaak komen ze hier een blikje limonade of een zak chips kopen. Sommigen hebben nog geen liftbord, die stuur ik naar achteren, daar staat een container met karton.” Hij wijst naar een beker met een paar dikke viltstiften achter de kassa. “Als ze geen stift bij zich hebben, leen ik hun er een. Ze gaan overal naar toe. Arnhem, Oberhausen, Amsterdam, Den Haag, Breda, Antwerpen. Alleen voor de richting Apeldoorn moeten ze even onder de autoweg door lopen naar de andere oprit. Daar staat ook zo'n verkeersbord met een duim.”

De officiële status van de plekken is echter geen garantie voor een snelle lift. De graffiti achterop de borden getuigt daarvan. “Wij wachten hier al 1,5 uur” en “Fuck the drivers!” staat er in driftige blokletters. Liftersblues uit binnen- en buitenland, afgewisseld met kreten en namen van voetbalclubs.

Wachten langs de kant van de weg, met een opgestoken duim of een bordje met een bestemming, is dan ook niet de snelste liftmethode. Automobilisten aanspreken bij een tankstation of wegrestaurant werkt in het algemeen beter. De automobilist moet dan, om aan de lifter te ontsnappen, 'nee' zeggen of een smoes bedenken. Dat is stukken moeilijker dan een wachtende lifter voorbijrijden.

Toch prefereert Peter de klassieke 'lifttechniek' met de duim of een bordje. “Als het niet opschiet, komt dat gewoon doordat er weinig verkeer is.” Hij is net terug van een lange liftvakantie met zijn vriendin naar Zuid-Frankrijk en Barcelona. “Het verbaast me zelf eigenlijk dat ik nu al weer aan het liften ben. Vier dagen geleden stond ik nog langs de kant van de weg te balen. Maar ja, het kost niks en ik zit op dit moment nogal krap bij kas.”