Groot-Britannie: Een schaamteloos loflied op het Britse toilet

LONDEN, 2 AUG. Lezers wees gewaarschuwd: dit is een ode aan het Britse toilet. Te lang al heb ik mee gekrijst in het koor van provinciale buitenlanders die de Britten in crescendo verachten, die zich bescheurden over die wereldvreemde zonderlingen met hun buitenissige gebruiken, die de teloorgang van de voormalige wereldmacht met onverholen leedvermaak aanschouwden. Als er één Britse uitvinding de tand des tijds doorstaan heeft, is dat het Britse toilet.

Ik wil best bekennen dat het verwerven van dit inzicht enige tijd heeft gevergd. De eerste keer dat ik een Britse wc bezocht, versterkte alleen mijn ingesleten scepsis. Ik herinner me nog de schok van opspattende druppels tegen mijn billen toen ik mijn darmen leegde. De verbijstering over de drol die in het water onmiddellijk gefragmenteerd was tot onherkenbare, drijvende kiezels. Het geweld waarmee de resten werden weggespoeld. Ik voelde me bekocht en op subtiele wijze ook vernederd. Alsof mijn uitwerpselen met onvoldoende respect waren behandeld. Ik dacht: de Britten moeten het weer zo nodig anders doen dan alle overige Europeanen. Ik dacht: de Britten zijn zo van hun lichamelijkheid vervreemd dat ze niet eens hun eigen ontlasting onder ogen durven zien.

Achteraf zie ik wel in dat ik me bij die spontane reactie volledig door mijn vooroordelen en Nederlandse opvoeding heb laten leiden. Nederlanders scheppen er nu eenmaal een merkwaardig genoegen om met de broek nog op de knieën op hun restprodukten terug te kijken. De poep dient dan ook bij voorkeur ongeschonden op een soort van presenteerblad te worden geconserveerd. Maar Nederlanders betalen ook een prijs voor dat laatste afscheid en moment van bezinning. Omdat de drol altijd eerst op een plateau valt met een laagje water, of via een helling in de afvoer terecht komt, is doorspoelen vaak niet meer voldoende om de sporen weg te werken. Vandaar dat naast elke Nederlandse wc een wc-borstel prijkt.

In een Brits toilet zul je zelden een wc-borstel vinden. Hij is ook volstrekt overbodig. De Britse wc-pot is zo geconstrueerd dat de afvoer zich direct bevindt onder de anus. De drol duikt onmiddellijk in de diepte en raakt nooit het maagdelijk sanitair. Een triomf van hygiëne, schoonheid en techniek tegelijkertijd.

Ook de Britse stortbak is veel beter dan de continentale varianten. Hij lekt tenminste nooit. Daarom deed het mij oneindig veel genoegen dat het Conservatieve parlementslid Michael Fabricant het vorige week in het Lagerhuis opnam voor de Britse stortbak. Nationale faam verwierf hij met het voorstel om zijn plaatselijke Indiase restaurant een filiaal te laten openen in het House of Commons, een initiatief dat overigens nooit van de grond is gekomen. Vorige week verdedigde hij de belangen van Armitage Shanks, de grootste sanitair-fabrikant van Groot-Brittannië met 2.000 man personeel en een jaaromzet van 110 miljoen pond, waarvan het hoofdkantoor in zijn kiesdistrict Lichfield is gevestigd. Dat deed hij tijdens het debat over 'de waterreglementen voor spoelmechanismes in wc's'.

De superieure Britse stortbak wordt namelijk bedreigd door deregulering. De huidige voorschriften staan uitsluitend het gebruik toe van het Britse type stortbak dat van een hevel voorzien is om het water van de stortbak in de wc te laten stromen. Maar in september volgend jaar dreigt aan die verordening een eind te komen. Het Verenigd Koninkrijk zou kunnen worden overspoeld door het continentale type stortbak dat zich van een ordinaire klep bedient en in Britse vakkringen smalend 'de vergiet' wordt genoemd.

Fabricant deed vorige week een manmoedige poging om een dergelijke invasie te keren. Hij maakte duidelijk dat er meer op het spel staat dat de simpele keuze tussen klep of hevel. De continentale stortbak is niet alleen een gevaar voor de volksgezondheid maar ook voor het milieu en de economie. Denk alleen al aan de banen die bij de Britse sanitair-bedrijven onder druk zouden komen. En hadden de geachte collega's er enig idee van wat voor een zee aan water er jaarlijks alleen al in Frankrijk weg lekt door die primitieve spoelsystemen? Meer dan 225 miljard liter. Het was ook geen toeval dat de kwaliteit van het drinkwater op het Europese vasteland vaak te wensen overliet.

De Britse regering vond het nodig om de spot met Fabricant te drijven. De assistent-secretaris voor Milieuzaken, Angela Eagle, prees hem eerst voor zijn “schaamteloos loflied op het Brits toilet”. Maar haar verdere reactie was doorspekt met dubbelzinnigheden. Ze zei dat hij “helemaal van de pot was gerukt om zo'n geelbruin schrikbeeld te koesteren” en dat hij “bedankt was dat hij een bedrijfstak van haar zwaarste keutels had ontlast”.

Een woordvoerder van de Britse Raad voor het Badkamerwezen hoopt nog altijd dat de regering tijdig tot inkeer zal komen. Tenslotte gaat het om één van de belangrijkste Britse bijdragen aan de beschaving. Het Britse toilet mag nooit verloren gaan.