Mafia beheerst zakenleven Rusland

ROTTERDAM, 1 AUG. De Russische mafia bestaat uit tenminste achtduizend benden met elk dertig of meer leden. Gezamenlijk controleren deze benden volgens ruwe schattingen van het Russische ministerie van Binnenlandse Zaken een kapitaal van veertien miljard dollar. Alleen al in de jaren 1992 en 1993 stalen ze vier biljoen (vierduizend miljard) roebel, bijna een miljard dollar, dankzij mazen in de bankwetten.

De mafia domineert in hoge mate het privatiseringsproces in Rusland, dat door Le Monde eens is beschreven als “de grootste hold up in de geschiedenis”. Het Russische persbureau Tass schatte onlangs dat de mafia betrokken was bij de privatisering van vijftig tot tachtig procent van alle bedrijven in de detailhandel, de hotels en de dienstensector. De georganiseerde misdaad zou veertigduizend bedrijven in Rusland controleren en beschermingsgeld krijgen van tachtig procent van alle banken en particuliere bedrijven.

Rusland, zo schreef de politicoloog Allen Lynch in het blad Transition, gaat steeds meer lijken op het Sicilië van de vorige eeuw. Beide samenlevingen waren, respectievelijk zijn, gebaseerd op een sociaal, politiek en economisch systeem waarin al het bezit, de sociale privileges en de politieke macht in handen waren van een kleine elite. In beide landen zijn de oude 'feodale' structuren ineengestort. De consequenties zijn in beide landen gelijk: fragmentatie van bezit, desintegratie van de politieke autoriteit, waardoor de nieuwe sociale en economische orde niet meer effectief door politie en leger kan worden beschermd, en massale werkloosheid. Het eindresultaat is een krachtige mafia.

De ineenstorting van de oude orde van het communisme na 1991 heeft de georganiseerde misdaad - die overigens ook al in de jaren tachtig actief was, vooral regionaal, in Centraal-Azië bijvoorbeeld - enorme kansen geboden. Gebrekkige wetgeving, poreuze grenzen, een politiek vacuüm, de teloorgang van het centraal gezag op nationaal en deelrepublikeins niveau, economische chaos, onderbetaling van een corrupte politie, de desintegratie van het leger, de nieuwe vrijheid, de overstap van partijbonzen met de juiste connecties van de politiek naar het misdaadcircuit en de ongekende mogelijkheden van een nieuwe zakenwereld - het waren allemaal factoren die bijdroegen tot bendevorming en tot een enorm succes voor die benden. Het buitenland werd snel ontdekt. Alleen al tussen januari en april 1995 vestigden zich twintig Russische mafiachefs in het buitenland. De VS, Duitsland, Frankrijk, Israel en Cyprus zijn favoriete landen, maar ook de oude wijken van Wenen zijn zeer in trek. Naar schatting zijn 1.500 Russische mafia-organisaties in het buitenland actief, bijna een op de zes. Van de dertig grootste Moskouse mafiagroepen is de helft in het buitenland werkzaam. Russische en Oekraïense benden domineren de misdaad in heel Oost-Europa en verdienen grof geld met de smokkel van drugs, wapens, auto's en mensen, en het witwassen van geld. Bulgarije, Macedonië, Albanië, Hongarije en Roemenië zijn belangrijke transitlanden voor drugs uit Azië en het Verre Oosten.

Afrekeningen tussen en moorden door benden zijn aan de orde van de dag. Gisteren - een willekeurige dag - werden in het centrum van Moskou, op twee kilometer van het Kremlin, door gemaskerde bandieten drie politiemannen doodgeschoten bij een overval op het kantoor van een Indiase computerfirma. Elke dag worden in Rusland wel zakenlieden en bestuurders vermoord omdat ze zondigen tegen de opdrachten van de mafia of weigeren protectiegeld te betalen.