Maastricht zoekt 'oude' oplossing voor A2 dwars door de stad

Stadstraverse is de naam voor het stukje A2 dat dwars door Maastricht loopt. De stad zou onbereikbaar worden als de weg rond Maastricht zou lopen, bedacht het gemeentebestuur ooit. Maastricht dreigt inderdaad onbereikbaar te worden omdat de traverse volslibt. Voor een rondweg is inmiddels geen plaats meer in het smalle Maasdal.

MAASTRICHT, 1 AUG. Voor veel Nederlanders is de vakantie ook dit jaar begonnen met een uurtje gedwongen genieten van de Zuid-Limburgse heuvels. Het verkeer dat naar de Ardennen of verder wil, stokt bij Maastricht, waar de A2 over een lengte van 1,7 kilometer tevens stadsweg is en waar het stadsverkeer met hulp van stoplichten op zes gelijkvloerse kruisingen de autosnelweg Amsterdam - Genua wil oversteken. Tijdens de vakantie-uittochten zijn files tot aan het knooppunt Kerensheide, elf kilometer verder, geen uitzondering meer, maar ook op een normale dag doet de bezoeker die op tijd in Maastricht wil zijn er beter aan een half uurtje vroeger van huis te gaan.

Veertig jaar geleden was er in het buitengebied ten oosten van Maastricht nog plaats voor een rondweg, maar toen verzette het stadsbestuur zich tegen een route die met een boog om de bebouwing heen zou lopen. De stad zou dan onbereikbaar worden. Om de voorbijrazende automobilist de indruk te geven door een echte stad te rijden, werd het stukje autoweg zelfs omzoomd met rijen flats van waaruit de bewoners konden genieten van het verkeer dat zich naar zuidelijke landen spoedde of daarvan terugkeerde. Nu er 55.000 auto's per etmaal aan het beginpunt van de traverse voorbijkomen is daar de lol van af, ook al hebben de flats dubbel glas gekregen en is er een geluidswerende muur van beton gebouwd, waarop een anonieme poëet meteen na voltooiing 'Ich bin ein Berliner' spoot. De omwonenden mogen zich nog gelukkig prijzen in vergelijking met de bewoners van de kern van Meerssen die dagelijks een eindeloze autokaravaan midden door het dorp zien trekken omdat er nooit een verbinding is gemaakt tussen de A2 en de autosnelweg Heerlen-Maastricht, die net ten zuiden van Meerssen samenvloeien. Ook die misser moet worden rechtgebreid in de plannen om het verkeer rond Maastricht in goede banen te leiden.

Rijkswaterstaat voorspelt dat de verkeersstroom door Maastricht de komende tien jaar nog eens met 40 procent toeneemt en dat de files navenant langer worden. Zo komt de vrees van het stadsbestuur dat de stad onbereikbaar zou worden toch nog uit, zij het dat dit inzicht pas is verkregen op het moment dat de kans op een rondweg is verkeken. Met de groei van het verkeer is de waardering voor het landschap toegenomen en is er geen sterveling meer te vinden die serieus een autosnelweg durft voor te stellen door het terrassenlandschap en het waterwingebied aan de voet van het Plateau van Margraten.

Des te pijnlijker worden de oplossingen die tot nu toe zijn bedacht om het knelpunt Maastricht op te heffen. Rijkswaterstaat bracht in 1996 een notitie uit die over twee jaar moet leiden tot een keuze voor een definitief trace. Na de eerste ronde, waarin burgers uitvoerig aan het woord zijn gekomen, zijn twee mogelijkheden overgebleven: een tunnel van twee kilometer onder het bestaande tracé of een even lange tunnel, ten oosten daarvan onder de wijken Wittevrouwenveld en Scharn. De keuze voor eerstgenoemde oplossing was twintig jaar geleden ook al geopperd, maar omdat het toen alleen om een planologische keuze ging zonder een concreet uitvoeringsplan, moet de studie van voren af aan worden overgedaan, deze keer voorzien van een milieu-effectrapportage (MER).Projectleider G. van Heusden, die namens Rijkswaterstaat de MER-rapportage uitvoert, ziet in beide oplossingen grote bezwaren en grote voordelen. Tijdens de bouw van een tunnel onder de bestaande traverse zou het verkeer drie of vier jaar lang door woonwijken moeten worden omgeleid. In het geval van het Spiegeltracé moeten veel bewoners van Scharn en Wittevrouwenveld naar een ander huis uitzien, omdat het hunne in de weg staat. Maar daar staat tegenover dat de bouwers van de tunnel hun gang kunnen gaan omdat de A2 gewoon open blijft. De aanleg van een boortunnel heeft ook tot de alternatieven behoord, maar de kosten zijn zo hoog dat die mogelijkheid is geschrapt. Daar kwam nog bij dat door de geologische gesteldheid van het Maasdal de tunnel zo diep moest komen te liggen dat het verkeer ver voor Maastricht de grond is moest en en er pas ver voorbij weer aan de oppervlakte kon komen.

Van Heusden wil nog niet zeggen welke oplossing zijn voorkeur heeft. Hij wil wel toegeven dat de opgave razend moeilijk is: “Als we alleen met doorgaand verkeer te maken hadden, was het niet zo lastig, maar de traverse moet ook het bestemmingsverkeer en het stadsverkeer verwerken. Iedereen is verrast als hij hoort dat het doorgaand verkeer niet meer dan 30 procent van het totaal uitmaakt. De rest is verkeer dat zich binnen de stad verplaatst of dat de stad als bestemming of vertrekpunt heeft. Tijdens de inspraakronde werd voorgesteld de traverse te ondertunnelen er erboven op een park aan te leggen. Die mensen hebben we een illusie armer moeten maken: voor het lokaal verkeer hebben we de bovengrondse route nog hard nodig.