Het gras groeit buiten het Gelredome

Maart volgend jaar verrijst aan de rand van Arnhem het modernste stadion van Europa, het Gelredome, inclusief schuifdak. Buiten groeit de mobiele grasmat die naarbinnen gereden kan worden.

ROZENDAAL, 1 AUG. In al zijn bescheidenheid verwacht Vitesse-voorzitter Aalbers dat Arnhem vanaf maart 1998 eerder geassocieerd zal worden met het Gelredome dan met het oorlogsverleden of met Park Sonsbeek. Aalbers kijkt trots uit naar de voetbaltempel die door de stadion-commissaris Walker van de UEFA als een doorbraak wordt beschouwd op het gebied van moderne voetbalaccommodaties. Walker stelt het Gelredome als voorbeeld voor de rest van Europa. Ruim tien jaar moest Aalbers vechten voor het stadion. De besluitvorming op lokaal niveau en de financiering verliepen uiterst traag. Maar straks heeft Vitesse wel een stadion dat de club naar grote hoogten kan stuwen.

Achteraf is Aalbers niet rouwig dat hij in tijd werd voorbij gestreefd door de Amsterdam Arena. In de hoofdstad namen ze zijn idee van het schuifdak dankbaar over en doordat de politiek daar slagvaardiger optrad stond 'het ruimteschip' er uiteindelijk anderhalf jaar eerder dan in Arnhem. Maar van de kinderziekten in de Arena doen ze in Gelderland hun voordeel, weet Aalbers. Wie een rondleiding krijgt in het geraamte van het Gelredome, kan nu al concluderen dat deze accommodatie in twee opzichten het bouwwerk in Amsterdam zal overtreffen. Het Gelredome knusser, terwijl het evenveel comfort kent. De maximale capaciteit is 26.600 toeschouwers. Het publiek zit dichter op het veld omdat grachten en hekken ontbreken. Daarnaast is de afstand naar de tribuneplaats zo kort mogelijk gehouden. Geen eindeloos lange trappen dus.

Het tweede verschil met de Arena is het veld van het Gelredome. Het voetballaken aan de Batavierenweg 2 verkeert al in perfecte conditie. Vanaf oktober kan de Vitesse-selectie van trainer Henk ten Cate er al op trainen. De grasmat ligt echter niet binnen, maar buiten het stadion met het schuifdak, gekoesterd door zon, regen en wind. In een elfduizend ton wegende bak wordt het veld straks over teflonrails onder een tribune door het stadion binnengeschoven. Dat gaat met een snelheid van negentig centimeter per minuut. Na vijfeneenhalf uur is het veld speelklaar. Na elke wedstrijd wordt het weer naar buiten geschoven.

Deze zogenoemde brievenbusconstructie is door Aalbers zelf bedacht. Toen de voorzitter enige jaren geleden met een aannemer de plannen van het stadion doorsprak stak hij gewoontegetrouw een sigaar op. Het doosje lucifers viel uit zijn handen op de grond. Nadat hij alle stokjes had teruggelegd schoof hij het kartonnen bakje weer op zijn plaats. Op dat moment flitste er iets door zijn hoofd: waarom kon het veld niet in een verschuifbare bak worden gestort? Zoiets had Aalbers in 1987 ook gezien bij de Europa Cup II-finale van Ajax-Lokomotiv Leipzig in Athene. Het veld in het stadion van Panathinaikos is eveneens in een bak gestort wegens de harde ondergrond.

Aanvankelijk werd Aalbers door de aannemers voor gek verklaard. Voor popconcerten en dergelijke waren al ingewikkelde constructies uitgeprobeerd met pontons op luchtkussens die zwevend boven het veld konden worden aangebracht. Maar dan bestond nog steeds het probleem met wind en licht, waarmee de Arena bijvoorbeeld kampt. Uiteindelijk slaagde Ballast Nedam in samenwerking met TNO er in de constructie met het schuifsysteem te ontwikkelen. De grasbak beschikt ook over een drainage-, koel- en verwarmingssysteem.

“Een veredeld kasplantje”, noemt Aalbers zijn noviteit. Hij vergat er alleen octrooi op aan te vragen. Dat deed Ballast Nedam intussen wel. En dat kan nog weleens lucratief worden. In Gelsenkirchen bestaan plannen voor een tweede type Gelredome. Aalbers is gevraagd om als adviseur op te treden voor Casino Salzburg dat van de Oostenrijkse regering 120 miljoen gulden heeft gekregen om een kopie van de accommodatie in Arnhem te bouwen. Vorige week werd hij benaderd door Lazio Roma. Ook Juventus heeft interesse getoond. Aalbers heeft intussen zijn investeringsmaatschappij AEC verkocht en mag zich nu de eerste betaalde voorzitter in het Nederlandse voetbal noemen.

Aalbers wil het Gelredome in geen enkel opzicht vergelijken met de Arena. “We onderhouden goede contacten met het management van dit stadion, maar wat we in Arnhem bouwen lijkt toch meer op de domes in Amerika”, verduidelijkt Aalbers. “Zoals bijvoorbeeld het Astrodome in Houston, dat een capaciteit heeft gekregen van 100.000 toeschouwers. Daar en in een plaatselijk basketbalstadion hebben we voor de bouw van het Gelredome ideeën opgedaan. Ik raakte er behoorlijk door gefascineerd. Met de Arena is voortgeborduurd op het concept van een olympisch stadion. Het Gelredome wordt meer een voetbalstadion. Je kunt het Circustheater in Scheveningen, dat speciaal geschikt is voor musicals, toch ook niet vergelijken met Ahoy'?”

De grote vraag is of de exploitatie van het Gelredome rendabel wordt. Vitesse had afgelopen seizoen een moyenne van zevenduizend toeschouwers. In het Gelredome is het break-even-point heel zuinig op tienduizend gesteld, maar Aalbers verwacht meer publiek. “In potentie heeft Vitesse meer aanhangers. Dat bleek wel een paar jaar geleden toen we twee thuiswedstrijden in De Goffert speelden en 41.000 toeschouwers trokken. Maar zelfs de meest hartstochtelijke Vitesse-fan schrikt van het comfort en de gebrekkige parkeergelegenheid op Monnikenhuize.”

Gestreefd wordt naar een gemiddeld aantal toeschouwers tussen de achttien en twintigduizend. “De markt is ervoor”, meent Aalbers. “Daar ben ik heilig van overtuigd. Ook in Duiven, Veenendaal en Zevenaar wonen fans van Vitesse. We verwachten voor het komend seizoen zesduizend seizoenkaarten te verkopen. De mensen vragen al naar toegangsbewijzen voor de openingswedstrijd. En we hebben negentienduizend bezoekers gehad voor een rondleiding. De supportersvereniging is in ruim een jaar gegroeid van zeshonderd naar 2300 leden.”

Het Gelredome moet de begroting aanzienlijk opschroeven. Uitgaande van de eerste maanden in het Gelredome werkt Vitesse dit seizoen al met budget van 21 miljoen gulden (was 15.8 miljoen). In het seizoen 1998-'99 moet de begroting oplopen tot 34 miljoen gulden. Een grote bron van inkomsten vormen naast sponsoring de skyboxen. Inmiddels zijn 49 van 40 loges verkocht. Van de business-seats is meer dan 60 procent van de hand gedaan. Aalbers: “Met een sterke organisatie, waarin de afgelopen jaren flink werd geïnvesteerd, is een stadion met de uitstraling van het Gelredome de enige mogelijkheid om iets af te knabbelen van de achterstand op Ajax, PSV en Feyenoord. Vitesse wil de komende jaren aansluiting bewerkstelligen met de top 3 in Nederland en de top 100 in Europa.”