Dead Ringers

Dead Ringers, BRTN1, 23.20 uur.

David Cronenberg maakt gore films. Altijd. Het is het beste daar maar tegen te kunnen, want zijn films zijn meestal op zijn minst interessant en op hun best een ervaring die je nooit meer vergeet.

Goor is bij hem platvloers noch goedkoop. Goor op zijn Cronenbergs is angstaanjagend echt, hoewel het steevast deel uitmaakt van een fantasiewereld. Voor die wereld ontleent hij belangrijke elementen aan de horror en toch overstijgt zijn werk dat genre. Horror is kinderspul, Cronenbergs films stoelen op volwassen gedachten.

Crash (zijn nieuwste film) gaat over verminkte types, uit op seks bij botsing en bloed van een stevig auto-ongeluk, Videodrome poneert de mens als levende videorecorder met een bloedige gleuf ter hoogte van de navel en zijn Burroughs-verfilming Naked Lunch stelt de schrijfmachine voor als geile sadomasochistische reuzekakkerlak.

Toch slaagt hij er altijd weer in op het psychologisch-erotische de kijker te na te komen. Durft die het aan om zich uit te leveren aan zo'n film, dan voelt hij hoe er allerlei onaangename waarheden over de menselijke geest en instincten bij hem worden losgewoeld.

Zo ook bij de film Dead Ringers (1988). Het verhaal vertelt in donkere tinten en esthetische shots het verhaal van twee broers, een tweeling, beiden geniaal gespeeld door Jeremy Irons. De tweeling is identiek en inoperabel vergroeid. Het is een siamese tweeling, zij het dat de mannen niet een ledemaat of orgaan delen, maar hun leven. Ze leven samen één leven en worden gedreven door hetzelfde ingewikkelde stelsel van wanen en driften. Ze zijn beiden arts. Vrouwenarts.

Hun leven is hetzelfde, maar hun karakters zijn dat niet. Jeremy Irons zet, puur op basis van manier van doen en zonder uiterlijk al was het maar een wenkbrauw te veranderen, de ene broer neer als een kille charmeur en de andere als een gevoelige, in zichzelf gekeerde wetenschapper. Ze delen patiëntes en ook minnaressen worden heen en weer geschoven, zonder dat de vrouwen dat merken.

Het evenwicht wordt verstoord door een vrouw die bij de ene broer net een gevoeliger snaar raakt dan bij de ander. Dood en verderf is het voorspelbare gevolg, maar dat is niet wat dit zo'n bijzondere film maakt.

Adembenemend ondeugend is vooral de centrale gedachte van de film: dat een vrouw seksueel geprikkeld kan worden door een gynaecoloog en zijn instrumenten, en dat hij een afwijkende baarmoeder onweerstaanbaar vindt.

Goed goor is niet slecht.