Software van Microsoft is gif voor topman Sun

Scott McNealy van Sun Microsystems is een van de topmannen in de computersector die de hegemonie van Microsoft en Intel niet accepteert. “Bill Gates wil dat we in het weekeinde gaan uitvogelen hoe een tekstverwerker met vierduizend mogelijkheden te bedienen. Maar wat heeft u daaraan?”

AMSTERDAM, 31 JULI. Topman Larry Ellison van het Amerikaanse computerbedrijf Oracle vroeg zich vorig jaar in het openbaar af of het zinvol zou zijn 'per ongeluk' een paar raketten te laten neerdalen op het huis van Microsoft-topman Bill Gates. “Het zouden erg grote rakketten moeten zijn”, reageert president-directeur Scott McNealy van Sun Microsystems. “Gates heeft een groot huis.”

McNealy (41) behoort met Ellison en Jim Barksdale van Netscape tot de topmannen van een groep Amerikaanse computer- en softwarebedrijven die vol vuur strijden tegen Microsoft en Intel, het bedrijf dat de krachtige microprocessoren levert waarop Microsofts besturingsprogramma Windows kan draaien. De anti-Microsoftalliantie grijpt elke gelegenheid te baat om afkeer van de tegenpartij te betuigen.

McNealy over Windows: “We zitten met een systeem waarin je tien miljoen programmaregels nodig hebt om je naam te kunnen tikken. Waar is dat in godsnaam voor nodig? Omdat Gates het wil. Hij wil dat we in het weekeinde gaan zitten uitvogelen hoe we een tekstverwerker met vierduizend mogelijkheden kunnen bedienen. Maar wat heeft u daaraan? De klant wil geen systemen beheren. Hij wil een tekst tikken. Als ík dat doe gebruik ik maar een paar toetsen: 'Backspace', 'Enter' en 'Delete'. Daarvoor is geen zware terminal nodig met veel rekenkracht.”

McNealy was vorige week in Nederland, onder meer voor een partij golf voorafgaand aan de door Sun gesponsorde open Nederlandse kampioenschappen. Met zachte stem brengt hij zijn strijdlustige kijk te berde op de computerbranche: “Microsoft zegt dat zijn programmatuur toepasbaar is op elke willekeurige pc. Dat is een leugen. U kent het verhaal van de veroordeelde die van zijn rechter mag kiezen uit twee straffen? Als keuzemogelijkheid 'a' moet hij een kogel in het patroon van een revolver doen, de loop tegen zijn slaap houden en de trekker overhalen. Bij 'klik' mag hij gaan, bij 'boem' is hij er geweest. Als tweede moet de veroordeelde een Microsoft-diskette in een computer doen, de computer aanzetten en kijken of het werkt. Niet? Dan is het afgelopen. Wel? Dan is hij vrij. Ik ken niemand in de wereld die voor de tweede optie zou kiezen!”

In de visie van McNealy hebben Intel en Microsoft de wereld opgescheept met een onhandige en achterhaalde apparaten die schreeuwen om vervanging. Gates moet van zijn troon worden gestoten.

Twee vindingen die elkaar goed aanvullen staan centraal in het aanvalsplan. De eerste is Java, een computertaal waarmee kleine programma's geschreven kunnen worden die applets worden genoemd. Een applet is een programaatje dat via een netwerk wordt opgehaald van een centrale krachtige computer en zijn werk doet op de computer van het bureau van de gebruiker. Ze zijn de Internetgebruiker vooral bekend als de grafische animaties die onderdeel zijn van websites.

De tweede is de netwerkcomputer, waarvoor het idee eind 1995 werd gelanceerd door Oracle. Het is een gestroomlijnde terminal die bestaat uit een scherm, een toetsenbord en een eenvoudige processor. Opvallend afwezig is een harde schijf voor opslag van grote hoeveelheden gegevens en een sterke microprocessor.

Netwerkcomputer en Java vormen een concept dat de chips van Intel en de programmatuur van Microsoft overbodig moet maken. McNealy meent dat Java niet alleen gebruikt zal kunnen worden om computers te laten draaien, maar ook voor het steeds groter wordend aantal andere apparaten dat is uitgerust met chips, zoals mobiele telefoons of computerspelletjes.

Sun, opgericht in 1982, heeft nauwelijks ervaring in consumentenprodukten. Het bedrijf verdient geld met de productie van zogenoemde servers (sterke centrale computers waarop bijvoorbeeld websites draaien) en de werkstations, krachtige computerterminals voor bijvoorbeeld grafische toepassingen. Analisten schatten dat Sun's jaaromzet van 8,6 miljard dollar voor omstreeks driekwart werd behaald met de verkoop van deze producten. Java levert, ondanks de ophef die er in de computerwereld over is ontstaan nog nauwelijks geld op. De nieuwe taal heeft nog een lange weg te gaan.

Gestroomlijnde computers ('thin clients') wordt een grootse toekomst toegedicht, vooral vanwege de besparingen die deze apparaten kunnen opleveren in onderhoud en beheer van computersystemen. Het is echter zeer de vraag of met de komst van de nieuwe terminal de hegemonie van Microsoft doorbroken zal worden. Microsoft heeft deze zomer een NetPC gelanceerd die een krachtige processor combineert met de mogelijkheid gegevens op te slaan op een harde schijf. Beheer en onderhoud kunnen centraal gebeuren.

Andere getroomlijnde computers die tot op heden op de markt zijn gebracht blijven vooralsnog ver verwijderd van het model dat McNealy voor ogen staat. Belangrijkste probleem voor Sun: ze werken met een variant van het besturingsprogramma Windows.

Microsoft heeft Java en de gestroomlijnde computer geaccepteerd, zoals het eerder deed met Internet. Het bladerprogramma Microsoft Internet Explorer en het besturingssysteem Windows kunnen Java-toepassingen draaien. Microsoft ontwikkelt toepassingen die in Java geschreven zijn evenals varianten op de programmeertaal zelf.

Microsoft is berucht vanwege zijn strategie van bespotten, inlijven en domineren, waarmee het ontwikkelingen onschadelijk maakt die haar dominante positie in de computerindustrie bedreigen. Kan Bill Gates Java in een dodelijke omhelzing sluiten? Als antwoord op deze vraag houdt McNealy een koffiekopje omhoog. “Stelt u zich voor dat dit zuivere Java is”, zegt hij. “Laat ik daar nu eens een beetje gif in doen, programmatuur van Microsoft. Dan is het geen koffie meer, het is gif geworden. Hetzelfde geldt voor een kop gif met een klein beetje koffie.”

Ondanks deze ferme taal is Sun vooralsnog sterk afhankelijk van Microsoft. Het aantal toepassingen geschreven in Java is beperkt. Zakelijke gebruikers schuiven niet zo maar het vertrouwde Windows opzij voor een onzeker alternatief. De marktintroductie van de JavaStation van Sun, een netwerkcomputer die uitsluitend draait op Java-programmatuur, heeft vertraging opgelopen. Pas enkele bedrijven hebben besloten de proef op de som te nemen. Sun zelf gebruikt zijn hoofdkantoor als proeftuin voor de JavaStation.

Toch is McNealy zelfverzekerd: “U moet zich realiseren dat Java nog pas twee jaar en twee maanden bestaat. En vergist u zich niet. Computergebruikers overal ter wereld zijn enorm gefrustreerd. Microsoft noemt zijn klanten gebruikers. Er is nog categorie producenten die zijn klanten gebruikers noemt: makers van drugs.”