Plan: eigen parlement voor Wales

LONDEN, 23 JULI. De Britse Labourregering heeft gisteren de blauwdruk gepresenteerd voor een volksvertegenwoordiging in Wales. Volgens de minister voor Wales, Ron Davis, moet het plan worden gezien als eerste stap om het bestuur van het overgecentraliseerde Groot-Brittannië dichter bij de mensen te brengen.

De Conservatieve leider William Hague zei gisteren in het Lagerhuis dat het voorstel echter juist “de marginalisering van Wales binnen het Verenigd Koninkrijk markeert”. De nationale partij van Wales, Plaid Cymru, vindt dat de plannen nog lang niet ver genoeg gaan.

Het Britse ministerie voor Wales hevelt het overgrote deel van zijn bevoegdheden over naar de volksvertegenwoordiging in Cardiff. Dat betekent dat de bevolking van Wales de directe zeggenschap krijgt over onderwijs, gezondheidszorg, landbouw, industriële ontwikkeling en milieu. Maar de assemblée van Wales moet opereren binnen de wettelijke kaders die door het Britse Lagerhuis gesteld zijn. En ook monetaire politiek, sociale zekerheid, defensie en openbare orde blijven de verantwoordelijkheid van Londen. De omvang van de begroting die de volksvertegenwoordiging in Wales mag beheren, dit jaar bijna 24 miljard gulden, zal door Westminster worden vastgesteld.

Decentralisatie moet ook een einde maken aan de 'quangocratie' in Wales. 'Quango' staat voor 'quasi-autonome non-gouvernementele organisatie'. Deze instellingen zijn in de meeste gevallen opgezet door Conservatieve regeringen, ze worden overwegend bestuurd door Conservatieven en ze hoeven geen verantwoording af te leggen aan politici. Ze beheren eenderde van de Welshe begroting. Volgens de regeringsplannen worden negen van de tachtig quango's opgeheven. De volksvertegenwoordiging krijgt het recht om de overige organisaties te ontmantelen.

De voorstellen worden op 18 september aan de bevolking in Wales voorgelegd in een referendum. Volgens de laatste opiniepeilingen halen de regeringsplannen het net. Bij een eerder referendum, achttien jaar geleden, werden plannen voor beperkt zelfbestuur door een overweldigende meerderheid verworpen. “Maar de standpunten zijn sinds 1979 veranderd”, zei de minister voor Wales, Ron Davis. Zelf was hij achttien jaar geleden een van de campagnevoerders tegen zelfbestuur. Als de bevolking in september akkoord gaat, zullen op 6 mei 1999 in Wales de eerste nationale verkiezingen worden gehouden. De volksvertegenwoordiging krijgt zestig leden.