Amsterdam wil beelden kunnen verplaatsen

AMSTERDAM, 9 JULI. In contracten tussen kunstenaars en de gemeente Amsterdam moet een clausule komen die bepaalt dat beelden in de openbare ruimte na tien jaar verplaatst mogen worden. Dat stelt het Amsterdamse Fonds voor de Kunst in zijn eindevaluatie van het project 'Opwaardering Beeldende Kunst in de Openbare Ruimte'.

De afgelopen drie jaar zijn tijdens de uitvoering van dit project veel beelden gerestaureerd, maar minder beelden verplaatst dan door de gemeente Amsterdam was gewenst. Volgens een woordvoerder van het Fonds is dat wenselijk omdat de openbare ruimte in de loop der jaren soms zo is veranderd dat een beeld “gewoon in de weg is gaan staan”.

Naast het Fonds voor de Kunst hebben ook de deelraad, omwonenden en de kunstenaars inspraak in de verplaatsing van beelden. Met name kunstenaars hebben “soms zeer particuliere redenen om aan een plek te hechten”, schrijft het Fonds in de evaluatie. Sommige beelden zijn door de kunstenaar zodanig afgestemd op de omgeving, dat verplaatsing ervan in strijd zou kunnen zijn met het auteursrecht.

Het voorstel heeft alleen betrekking op nieuwe beelden, waarvan het Fonds zelf de opdrachtgever is. Met de kunstenaar wordt een 'openbaarmakingsperiode' van tien jaar op een bepaalde locatie overeengekomen. Na het verstrijken van de termijn heeft de opdrachtgever, volgens de evaluatie, aan zijn auteurswettelijke verplichtingen voldaan en kan zonder instemming van de kunstenaar een beeld worden verplaatst of in depot genomen. De gemeente Den Haag hanteert al jaren een dergelijke clausule. De termijn is daar bepaald op vijf jaar.