Weense minister ontkent schelden

WENEN, 2 JULI. Drie Oostenrijkse journalisten, van de staatsomroep ORF en de Salzburger Nachrichten, hebben in een officiële, geschreven verklaring laten vastleggen dat Schüssel de Duitse Bundesbank-president Hans Tietmeyer op 17 juni om 9 uur tijdens het ontbijt aan de Oostenrijkse tafel in het Amsterdamse Hilton “eine richtige Sau” heeft genoemd.

Schüssel blijft ontkennen. In Frankfurt deed hij dat gisteravond nog eens tegenover Tietmeyer zelf. De bankpresident zei na afloop van hun gesprek, dat hij “persoonlijk het bericht nooit heeft geloofd” en nam daarna even de tijd om gezamenlijk met Schüssel voor de camera's te poseren.

Schüssels uitlatingen waren in Amsterdam een veelbesproken thema onder journalisten, maar ze zwegen erover omdat ze off the record werden gedaan. Nu het Duitse weekblad Focus het wel meldde, had Schüssel volgens de Oostenrijkers op het informele karakter van het gesprek moeten wijzen, berouw kunnen tonen en vooral excuses moeten aanbieden. In plaats daarvan nam hij zijn toevlucht tot woede-uitbarstingen en samenzweringstheorieën. Partijsecretaris Maria Rauch-Kallat liet weten dat Schüssel juridische stappen zal ondernemen.

Het is niet de eerste keer dat Schüssel zich door ondoordacht optreden in de problemen brengt. Het is ook niet de eerste keer dat hij die met machtsvertoon probeert de kop in te drukken. Zijn medewerkers klagen daarom - anoniem - over een steeds duidelijker ontbrekend realiteitsbesef.

Toen Schüssel in mei 1995 partijvoorzitter, vice-kanselier en minister van Buitenlandse Zaken werd, was hij de nieuwe hoop van de conservatieven. Al een half jaar later, toen hij de regeringscoalitie verbrak en zijn partij vervolgens een zware nederlaag leed, bleek dat hij de situatie volledig verkeerd had ingeschat. Hij meende door een toenadering tot Haider de sociaal-democraten onder druk te kunnen zetten, maar deze wisten met de leus “Wij of Haider” de verkiezingen juist te winnen. Schüssels partij wordt intussen verscheurd door interne conflicten en in de opiniepeilingen staat hij al geruime tijd op de derde plaats, ver achter de sociaal-democratische kanselier Viktor Klima, maar ook achter de extreem-rechtse Jörg Haider.

Schüssel moest zijn grote droom begraven om kanselier te worden. Maar ook binnen zijn eigen partij zijn de verhoudingen verziekt. Steeds weer duiken verhalen over woeste scheldpartijen op in de media. De liberale vleugel van de partij kwam herhaaldelijk in opstand maar werd publiekelijk door Schüssel of fractieleider Andreas Khol op de knieën gedwongen. De conservatieven afficheren zich nog steeds graag als “Wirtschaftspartei”, maar ze zijn inmiddels op het gebied van de economie door de coalitiegenoot én de oppositie ingehaald. De vroegere werkgeversvoorzitter Herbert Krejci veroordeelde twee weken geleden in een vraaggesprek in profil de huidige conservatieve politiek als incompetent, irrationeel en van een “tragische belachelijkheid”. Dat Schüssels positie als partijvoorzitter niet in gevaar is, dankt hij volgens de conservatieve media vooral aan het ontbreken van een geschikte opvolger.