Werkster gaat wit wassen

Ieder maatschappelijk probleem pareert het paarse kabinet met een fiscale maatregel. Sparen, groen beleggen, milieu-vriendelijk investeren, onderzoeken, langdurig werklozen: de fiscus biedt de helpende hand. En wanneer de Nederlandse filmindustrie wordt geconfronteerd met “een uitzonderlijk hoog afbreukrisico” creërt het kabinet-Kok een fiscale faciliteit, zo viel deze week te lezen in een brief die D66-minister Hans Wijers (Economische Zaken) naar de Tweede Kamer stuurde.

Om de groei van de werkgelegenheid te stimuleren - en het zwart werken te ontmoedigen - wordt er waarschijnlijk een fiscale aftrekpost geïntroduceerd voor de kosten van huishoudelijke diensten zoals schoonmaken en kinderoppas. PvdA-minister Ad Melkert (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) toonde zich deze week onder de indruk van de resultaten die een dergelijke maatregel in Denemarken oplevert. In het 'weekblad voor fiscaal recht' pleitte de Rotterdamse fiscaal hoogleraar Leo Stevens vorig jaar al voor een dergelijke maatregel. Stevens wil de nieuwe aftrekpost opnemen in de zogeheten buitengewone lastenregeling. Deze aftrekpost bevat onder meer uitgaven voor het onderhoud van kinderen, ziekte, invaliditeit, opleiding. De kosten zijn aftrekbaar voorzover de daarvoor geldende drempel wordt overschreden. Voor dit jaar geldt een drempel van 2900 gulden bij een inkomen tot 23.000 gulden. Tussen 23.000 en 99.000 gulden geldt een percentage van 12,2 procent van het inkomen. Daarboven geldt weer een vast bedrag van 13.000 gulden.

De uitvoering kan volgens Stevens op simpele wijze worden geregeld. Er moet een standaard-formulier komen waarop alle gegevens worden gevraagd die voor de uitvoering nodig zijn, zoals naam, adres en Sofi-nummer. De vermelding van het Sofi-nummer is volgens de fiscalist cruciaal omdat op die wijze wordt afgedwongen dan de beloning ook als arbeidsinkomsten worden aangegeven.

De vermelding van het Sofi-nummer maakt de regeling fraude-resistent. “In een klap worden alle werksters gewit”, aldus Stevens “Een generaal pardon door alle vroegere uit dergelijke werkzaamheid verkregen, maar niet-aangegeven, inkomsten voor de deelnemers verbetert de startpositie van de regeling.”

Voor de fiscale aftrek van huishoudelijke diensten moet volgens Stevens een drempel gelden van 500 gulden per belastingplichtige; voor gehuwden 1000 gulden. In de aanloopfase wil de fiscaal hoogleraar de totale aftrek beperken.

De woordvoerders van de regeringsfracties PvdA, VVD en D66 reageren in eerste instantie positief op het plan van Stevens. Staatssecretaris Willem Vermeend (Financiën) deed de toezegging dat de fiscale en budgettaire aspecten worden onderzocht. De PvdA-staatssecretaris plaatste direct de kanttekening dat de maatregel leidt tot een uitholling van de grondslag; het bedrag waarover belasting wordt geheven.

Ambtenaren van het ministerie van Sociale Zaken hebben zich inmiddels in Denemarken op de hoogte gesteld van de aanpak in dat land. Ongeveer 200.000 huishoudens maken gebruik van een regeling waarbij klusjes in en rondom het huis fiscaal worden gestimuleerd. Dit heeft bijna 3000 mensen aan een baan geholpen.

In Denemarken krijgen mensen die een werkster/klusjesman inschakelen een subsidie van de vijftig procent van de rekening, met een maximum van ongeveer 3000 gulden per kwartaal. De overheid stelt als voorwaarde dat de dienstverlener geregistreerd staat als BTW-plichtig. Verder moet de dienstverlener verzekerd zijn tegen 'bedrijfsongevallen'. Vooral gezinnen met twee inkomens en twee of meer kinderen maken gebruik van de subsidie. Veertig procent van de mensen die dankzij de regeling een baan kregen was daarvoor langdurig werkloos. De Deense variant op het poldermodel.