Nieuw argument tegen bestaan van planeet bij 51 Pegasi

Het is nog steeds niet zeker of de planeet die in 1995 werd ontdekt bij de ster 51 Pegasi wel bestaat. Astronomen van het California Institute of Technology in Pasadena (VS) hebben bij deze ster iets waargenomen dat opnieuw tegen de mogelijkheid van een Jupiter-achtige planeet pleit.

Het bestaan van zo'n planeet bij 51 Pegasi werd eind 1995 gemeld door de Zwitserse astronomen Michel Mayor en Didier Queloz. Zij hadden een periodieke verschuiving ontdekt in de positie van bepaalde lijnen in het spectrum van de ster, die zou moeten ontstaan door de aantrekking van een rond de ster draaiend object.

De gemeten snelheidsvariatie bedroeg 58 meter per seconde. Als het baanvlak van de begeleider naar de aarde wees, zou de massa van de begeleider de helft moeten zijn van die van Jupiter. Maar maakte het baanvlak een hoek met de waarnemingsrichting, dan moest die massa groter zijn: in het meest extreme geval zou hij ongeveer gelijk zijn aan de massa van de ster. De twee Zwitsers concludeerden echter - op grond van bepaalde kenmerken van de ster - dat de hoek niet erg groot kon zijn en dat de massa van de onzichtbare begeleider dientengevolge niet groter was dan tweemaal die van de planeet Jupiter.

Astronomen van het Caltech hebben de ster onlangs bestudeerd met de Palomar Testbed Interferometer (PTI), een instrument dat bestaat uit twee telescopen die tot op 110 meter uit elkaar kunnen worden gereden. Als het licht van de telescopen wordt samengevoegd ontstaat een interferentiepatroon en daardoor kunnen veel kleinere hoekjes aan de hemel worden waargenomen dan met één telescoop: tot een duizendste boogseconde. Met de PTI keken de astronomen eerst naar een bekende dubbelster, waarvan zij beide componenten inderdaad konden onderscheiden. Daarna namen zij 51 Pegasi onder de loep en ook die vertoonde tekenen van een begeleider. Als deze echter zo donker was als een planeet, had men hem niet met dit instrument kunnen ontwaren: het lijkt eerder te gaan om een lichtzwakke ster.

Dit is al de tweede aanval op de kandidaat-planeet bij 51 Pegasi. Momenteel houdt 51 Pegasi zich verscholen in de stralen van de zon, maar in de loop van augustus wordt hij weer aan de avondhemel zichtbaar. Dan zullen astronomen de ster opnieuw en nog nauwkeuriger onder de loep nemen.