Timman loopt door mijnenveld naar remise

ROTTERDAM, 27 JUNI. Mocht Jan Timman zich in de eerste vier ronden van het Nederlands schaakkampioenschap verveeld hebben bij zijn makkelijke overwinningen, dan kon hij gisteren tegen Van der Sterren de geest weer scherpen met een avontuurlijke wandeling door een mijnenveld, waarbij hij een tijdje de dood in de ogen zag. De partij werd remise.

Timmans naaste belager Predrag Nikolic won een keurige rechtlijnige partij van Van der Weide. Voor de spanning in het toernooi kon het niet mooier. Timman en Nikolic staan nu samen bovenaan met 4 uit 5 en vandaag spelen ze tegen elkaar.

Oudere schaakliefhebbers zagen met genoegen dat Paul van der Sterren tegen Timmans Grünfeld-Indisch (een populaire opening in dit toernooi) een variant had opgediept die in de tijd der dinosaurussen vooral in partijen van Donner en Ree was getest. Een gevaarlijke variant voor beide spelers. Wit krijgt een mooie vrijpion in het centrum, zwart actief stukkenspel. Het werd erg ingewikkeld en Timman maakte de eerste fout door optimistisch en luchthartig een door Van der Sterren aangeboden kwaliteit te pakken.

Van der Sterren kreeg daar een pion en gevaarlijke aanvalskansen voor, Timmans uur leek geslagen, maar zijn beschermengel liet arglistig Van der Sterren in lichte tijdnood de verkeerde manier kiezen om toe te slaan. Daartegen had Timman nu net een aardige combinatie voorbereid met een schijnoffer van de dame dat regelrecht tot remise leidde.

Een punt achter Timman en Nikolic volgen Ivan Sokolov, na twee achtereenvolgende overwinningen terug uit het dal, en, verrassend, de achttienjarige debutant Erik van den Doel. In Riemersma-Sokolov offerde wit in de opening waarschijnlijk min of meer per ongeluk een pion. Hij kreeg hem wel terug, maar het ging ten koste van zijn pionnenstelling. Van den Doel won van Jeroen Piket, die met zwart een problematische verhouding met de hoofdvariant van het Spaans heeft. Een mooie variant, maar ook een zeer moeilijke variant. Een tijdlang verloor Piket er de ene partij na de andere mee. Hij kreeg de variant beter in de vingers en won een paar mooie partijen. Maar gisteren beleefde hij in het proces van permanente educatie weer een klein dipje. De opening mislukte, na 21 zetten offerde Piket noodgedwongen een stuk voor bijna niets en toen hij even later overvallen werd door een venijnige aanvalswending van Van den Doel, moest hij er zelfs een hele toren insteken. Te veel.

Een zware en spannende partij was ook Sosonko-Nijboer. Hoofdvariant van het Konings-Indisch, wit heeft spel op de damevleugel, zwart valt aan op de koningsvleugel en komt in razende tijdnood, tenminste als hij Nijboer heet. Nijboer is wel een IJzeren Hein in zulke situaties waarin een ander de zenuwen door de keel zouden gieren. Met de vlag op vallen bracht hij op de veertigste zet koeltjes een stukoffer. Terecht, maar menig schaker had even gewacht tot de tijdcontrole gehaald was en tot het te laat was. Vervolgens gingen Nijboer en Sosonko meteen werken aan hun tweede tijdnoodfase. Nijboer dacht een half uur na over één zet, Sosonko drie kwartier. Sosonko wist ten slotte net het vege lijf te redden.

De enigen die het in deze buitengewoon levendige ronde snel voor gezien hielden waren Van der Wiel en Cifuentes. Remise na twintig zetten.

Wit Van der Sterren-zwart Timman

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 g7-g6 3. Pb1-c3 d7-d5 4. Pg1-f3 Lf8-g7 5. Dd1-b3 d5xc4 6. Db3xc4 0-0 7. e2-e4 Pb8-a6 8. Lf1-e2 c7-c5 9. d4-d5 e7-e6 10. 0-0 e6xd5 11. e4xd5 Tf8-e8 12. Lc1-e3 Voor het eerst toegepast in Donner-Ree, match 1971. 12...Lc8-f5 13. Ta1-d1 Dd8-b6 14. b2-b3 Pf6-g4 15. Le3-d2 Pg4-e5 Eerste nieuwe zet. In Ree-Chandler, olympiade 1984, werd 15...Tad8 gespeeld. 16. Pf3xe5 Lg7xe5 17. Ld2-e3 Db6-a5 18. Td1-c1 Ta8-c8 19. Tf1-d1 Pa6-b4 20. d5-d6 Te8-d8 21. Le3-f4 Le5-d4 22. a2-a3 Hier ziet het kwaliteitsoffer 22. Txd4 cxd4 23. Dxd4 er veelbelovend uit, maar de tussenzet 22...b5 (i.p.v. 22...cxd4) zou roet in het eten kunnen gooien. 22...Pb4-c6 23. Pc3-b5 Ld4-b2 24. Lf4-g5 Td8-d7 25. Dc4xc5 Tc8-e8 26. b3-b4 Da5-a4 27. Le2-f1 Lb2xc1 Te optimistisch. Achteraf gaf Timman de variant 27...Te5 28. Pc3 Txc5 29. Pxa4 Lxc1 30. Lxc1 Txc1 31. Txc1 Txd6 met remise. 28. Dc5xc1 Da4-c2 29. Dc1-a1 Met een sterke pion voor de kwaliteit en koningsaanval over de zwarte velden staat wit prachtig. 29...h7-h5 30. Pb5-c7 Te8-e4 Nu zou wit met 30. Pd5 Txd6 31. Pf6+ zijn kwaliteit terug kunnen winnen met behoud van aanval. Maar hij zag iets anders. 31. Lf1-d3

Dit ziet er ook mooi uit, maar zwart heeft nog een grapje. 31...Dc2xd1+ 32. Da1xd1 Td7xd6 33. h2-h3 Td6xd3 34. Dd1xd3 Te4-e1+ 35. Dd3-f1 Te1xf1+ 36. Kg1xf1 Pc6-d4 37. Lg5-f6 Pd4-b5 Remise