Groei van regionaal tv-venster hapert

Met de regiovensters van SBS6 schiet het niet op, vindt de regionale televisiemarkt. SBS6 maakte afgelopen week zijn plannen bekend voor een televisievenster in het noorden, maar het wachten is op soortgelijke initiatieven elders.

ROTTERDAM, 27 JUNI. Het was op 24 februari van dit jaar een historisch moment, toen SBS6-directeur Fons van Westerloo Nederlands eerste regionale televisievenster opende in Amersfoort. Sindsdien wordt daar de landelijke SBS6-programmering op werkdagen vanaf half zes onderbroken voor een twintig minuten durend nieuwsmagazine dat alleen in Amersfoort en omstreken te zien is. Het programma wordt door een achttienkoppige redactie ter plaatse gemaakt. De rest van Nederland kijkt op dat tijdstip nog gewoon naar het landelijke SBS6-programma.

SBS6 is hiermee het eerste landelijke televisiestation dat succesvol actief is op een regionale televisiemarkt waar commerciële, publieke en publiek-private regionale en lokale omroepen om de gunst van de kijker strijden. SBS6 zag hiervoor zijn kans schoon toen het voornemen van de NOS om een stelsel van publieke regionale vensters op Nederland 1, 2 of 3 op te zetten, vooralsnog hopeloos in de Hilversumse bureaucratie strandden.

Van Westerloo wil naar het Amersfoortse model nog acht Nederlandse regio's een eigen venster geven, zodat heel Nederland bestreken is. Hij hoopt dat de kijkcijfers van de vensters, bij elkaar opgeteld, hoger zullen zijn dan die van het huidige landelijke programma. Hij zou hierin wel eens gelijk kunnen krijgen, want de kijkers in Amersfoort en omstreken zijn tevreden over 'hun' venster. Het krijgt van hen het rapportcijfer zeven, zo blijkt uit een onlangs gehouden enquête van onderzoeksbureau Intomart.

Helaas lijkt het succes van Amersfoort zich elders in het land niet zo gemakkelijk te laten kopiëren. “Wat Van Westerloo niet allemaal geroepen heeft”, herinnert een regionale televisiemaker zich. “Binnen twee maanden zou er al een Amsterdams venster volgen en heel snel daarna Zeeland. Nu we bijna in juli zitten, is Amsterdam uitgesteld. Voor het Zeeuwse venster is nog niet eens een nieuwe datum geprikt.” Uit het hele land bevestigen regionale televisiemakers dat SBS6 wel met hen in gesprek is geweest om in samenwerking regiovensters op te zetten, maar dat het bij die kennismakende gesprekken vaak gebleven is. “We horen steeds: 'we komen er nog op terug', en 'kom eens een keer bij ons langs',” zegt C. Anceaux, directeur van de publiek-private regionale omroep TV West. Hij zegt dolgraag, naast de programma's voor zijn eigen kanaal, televisie voor de vensters van SBS6 te gaan maken. Omdat het zijn station geld oplevert. Ook Paul Hendriks, directeur van Radio Rijnmond, wil graag voor SBS6 aan de slag. Het SBS6-venster zien zij beiden niet als concurrent voor hun eigen regionale televisiestations. “Zij hebben maar een half uurtje, wij 24 uur per dag op ons eigen kanaal. Maar vooralsnog maken ze meer voorbehouden dan concrete plannen”, aldus Anceaux.

Fons van Westerloo geeft toe dat er onvoorziene vertraging in het project is opgetreden. “Maar dat ligt beslist niet aan ons. We werken er keihard aan, in Amsterdam hebben we nota bene al een complete redactie ingericht. De kabelexploitanten werpen echter steeds hordes op. Technisch blijkt het allemaal heel ingewikkeld te zijn. Daardoor beginnen we in het noorden van het land pas in oktober. Amsterdam staat momenteel voor 1 september op de rol,” aldus Van Westerloo.

Dat het ondoorzichtig georganiseerde kabelnet dwars ligt, is volgens de experts niet verwonderlijk. Inwoners binnen dezelfde regio zitten vaak bij verschillende kabelexploitanten aangesloten. En die moet SBS6 allemaal afzonderlijk benaderen, wil het venster worden doorgegeven. Zo zitten er in de regio Amersfoort en omstreken bijvoorbeeld al vier: Casema, REMU, A2000 en GAMOG. Maar in sommige regio's zijn dat er meer.

Bovendien bevinden zich bínnen het verspreidingsgebied van een enkele kabelexploitant vaak nog verschillende zogenoemde kopstations die kleine plukjes regio bedienen. Bij al deze kopstations moet SBS6 technische en organisatorische voorzieningen aanbrengen.

Bovendien, zo zegt Van Westerloo, vinden de kabelmaatschappijen het vaak moeilijk hun rol in het project te definiëren. “Sommigen willen een stukje van de reclameopbrengst in ruil voor doorgifte, anderen willen het programma op hun kabelkrant herhalen of willen met ons naast het venster, ook nog eens een compleet nieuw kanaal exploiteren. Ook hebben sommigen koudwatervrees omdat ze tevens in publieke initiatieven deelnemen en geen partijen voor het hoofd willen stoten. Het maakt het allemaal immens gecompliceerd.”

Als het SBS6 níet lukt het hele land aan het venster te krijgen, moet de omroep voor de niet bereikte gebieden zijn landelijke programma blijven uitzenden. En dat kost geld. Het alternatief is de kijker aldaar een zwart scherm te tonen. Maar dat is weer funest voor de zenderbinding.

“Iedereen zou willen dat het sneller ging dan het nu gaat”, zegt M. Kreyns, directiesecretaris van uitgever BDU, eigenaar van Media Produkties Midden Nederland. “Ik vrees dat, als slechts het halve land bereikt wordt, het hele project onder grote druk kan komen te staan.”

Toch klinken er niet alleen negatieve geluiden uit de regio. “SBS6 heeft zich als landelijk station heel knap tussen het bestaande aanbod weten te wringen”, vindt Radio Rijnmond directeur Hendriks. “Waarom zou dat op regionaal niveau ook niet lukken?”

SBS6-projectleider A. Leemrijse maakt zich dan ook nog geen zorgen. Ze heeft naar eigen zeggen van de SBS6-directie nog tot en met augustus 1998 de tijd gekregen om in heel Nederland regiovensters op de kaart te plaatsen. En Van Westerloo timmert lustig door. Omdat hij niet, zoals hij zelf zegt, 'wil wachten tot sint-juttemis'.