De politiek en...

HET CONTRAST WAS de afgelopen dagen weer groot. Terwijl de leider van het land zich opnieuw ophield tussen de groten der aarde om mondiale kwesties te bespreken, was de volksvertegenwoordiging van datzelfde land in een fel debat gewikkeld over de vraag welk deel van de week studenten gratis met de trein mogen. Aan de andere kant: is het eigenlijk geen geruststellende gedachte dat dìt de vraag is die de Nederlandse politiek verdeeld houdt?

De rel rond de OV-jaarkaart voor studenten kan gemakkelijk lacherig worden afgedaan en de Kamer verdient dit ook wel. Toch staat de uitkomst van het vannacht laat beëindigde debat voor meer. De coalitie bleek niet in staat een ordentelijke oplossing voor het gerezen probleem te vinden en schoof de zaak door naar de kabinetsformatie van volgend jaar. Maar als dit soort kwesties, waar het in geld uitgedrukt om niet meer dan 90 miljoen gulden gaat, al niet meer kunnen worden geregeld, hoe moet het dan met ècht belangrijke onderwerpen? De drie regeringspartijen hebben in feite te kennen gegeven dat men is uitgeregeerd. In zijn vrij rijden de samenstellende delen van 'paars' naar de verkiezingen van volgend jaar mei om de draad pas weer op te pakken bij de volgende kabinetsformatie.

De coalitie kan zich dit veroorloven omdat het gesternte waaronder moet worden geregeerd onverminderd gunstig is. De groeicijfers zijn onlangs weer naar boven bijgesteld en nog altijd hebben de meevallers de overhand boven de tegenvallers. Aanpassing van het uitgestippelde beleid is dus niet strikt noodzakelijk, maar klaarblijkelijk ligt er ook geen uitdaging nieuw beleid te ontwikkelen, zoals de gang van zaken rond de OV-kaart heeft bewezen.

DE LAATSTE WEEK van het nu afgesloten parlementaire seizoen heeft het gelegenheidskarakter van de paarse coalitie nog eens versterkt. Zo was er het door D66 zo gekoesterde idee van het correctief referendum. Het uiteindelijke wetsvoorstel kreeg pas de steun van alle regeringspartijen nadat D66 binnenskamers met crisis had gedreigd. De al jaren voortslepende discussie over de rijksweg A4 bij Delfland heeft ook paars niet tot een einde kunnen brengen. Dit heikele onderwerp werd vannacht eveneens doorgeschoven naar een volgend kabinet.

Het kabinet-Kok is een transactie-kabinet. Sociaal-democraten en liberalen vonden elkaar in 1994 op basis van voor beide stromingen aanvaardbare uitgangspunten. De afspraken uit het regeerakkoord van 1994 zijn nagenoeg allemaal nagekomen. In het nu afgesloten parlementaire jaar zijn de laatste punten ten uitvoer gebracht. Het wetsvoorstel waarin de martkwerking in de sociale zekerheid werd geregeld was het markantste. Dit was immers de toetssteen voor de houdbaarheid van de samenwerking tussen PvdA en VVD. Maar het moeizame debat over de totstandkoming van marktwerking in het openbaar vervoer van deze week heeft laten zien dat beide partijen ten principale nog steeds op hun oude standpunten staan.

HET OOGSTJAAR IS voorbij. De politieke partijen kunnen zich bezighouden met het inzaaien van de velden voor volgend jaar. Niet denkbeeldig is dat dit weer zal leiden tot een paars boeket. Ondanks de geventileerde tegenstellingen hebben echte belemmeringen voor een voortzetting van de coalitie zich tot nu toe niet voorgedaan. Juist daarom is het jaar van gedwongen rust zo onwezenlijk. Vanaf nu komen alle politieke ontwikkelingen in het licht van de aanstaande verkiezingen te staan. De tribune met kiezers zal maximaal worden bespeeld. Het eigenlijke werk blijft rusten.