Weinig animo voor Amsterdams referendum

AMSTERDAM, 26 JUNI. De Noord-Zuidlijn, die Amsterdam-Noord via het centrum met Amsterdam-Zuid verbindt, gaat door. Dat is de uitkomst van het gisteren gehouden referendum. Van de kiezers stemden ruim 79.000 tegen de aanleg van de lijn, ruim 42.00O kiezers stemden voor. Om het raadsbesluit ongedaan te maken waren 155.935 tegenstemmen nodig.

Slechts 22 procent van de kiezers kwam naar de stembus. Bij het referendum over de nieuwe woonwijk IJburg, dit voorjaar, bedroeg het opkomstpercentage nog 40 procent.

Wethouder Bakker (Verkeer) toonde zich nauwelijks verrast over deze einduitslag. “Het leefde niet echt in de stad”, zei hij in de Boekmanzaal van het stadhuis, waar om half negen gisteravond de einduitslag bekend werd gemaakt. Ondanks de lage opkomst wil Bakker niet tornen aan het instrument referendum. “Dat moet je de Amsterdammers niet meer afnemen.”

Maar VVD-raadsfractievoorzitter F. Houterman ziet in het lage opkomstpercenatge wel aanleiding deze vorm van volksraadpleging onder de loupe te leggen. Ook moet volgens hem worden nagedacht over de frequentie en over de vraag of niet moet worden gekozen voor een consultatief referendum. “Een correctief referendum zoals we nu hebben, is mosterd na de maaltijd. Met name D66, PvdA en GroenLinks moeten de koppen bij elkaar steken. Maar helaas duurt het doorgaans jaren voor mensen afscheid nemen van hun baby”, aldus Houterman. Ook het CDA-raadslid G. Goedhart stelde dat het lage opkomstpercentage partijen aan het denken moet zetten.

Zijn PvdA-collega E. van der Laan noemde het referendum ondanks de schamele opkomst nog steeds een waardevol instrument. “Misschien is Amsterdam een beetje referendummoe”, aldus Van der Laan. Zijn partijgenoot K. Ravesteijn was een andere mening toegedaan. “Wat kost deze flauwekul ons wel niet. Er zou een partij moeten opstaan die zegt: hier moet een einde aan komen. Eigenlijk zouden mijn partij en de VVD dat lef moeten hebben. Ik hoop dat de PvdA in haar verkiezingsprogramma opneemt dat zij het referendum afwijst of ik stap over naar de VVD. Maar als socialist doe je dat niet zo makkelijk.”

Het referendumcomité Noord-Zuidlijn was evenmin verbaasd over de uitslag. Woordvoerder E. van Lohuizen: “Wij hebben gedaan wat we konden, meer zat er blijkbaar niet in.” Het referendumconité is met ingang van gisteravond opgeheven. Wel blijft een platform Noord-Zuidlijn bestaan om over de schouder van de gemeente mee te kijken wanneer daadwerkelijk wordt begonnen met de aanleg van de lijn. “Er zijn afspraken gemaakt over zo min mogelijk overlast en geen sloop. Daar zullen wij de gemeente aan houden”, aldus Van Lohuizen.

Naar verwachting in 2006 zal de lijn gaan rijden. De aanlegkosten bedragen 2 miljard gulden. Het Rijk zal daarvan het merendeel voor zijn rekening neemt. De metrotunnel wordt aangelegd door middel van een speciale boormethode. Tegenstanders vrezen dat schade wordt aangericht aan huizen langs het traject. Zo doorkruist de lijn de Amsterdamse 19de-eeuwe woonwijk De Pijp, waar veel bewoners zich tegen de lijn hebben uitgesproken. Bedrijven vrezen inkomstenderving tijdens de bouw.