Wapens Ulster pas weg tijdens vredesgesprek

LONDEN, 26 JUNI. De vredesonderhandelingen over Noord-Ierland zullen van start gaan zonder dat de partijen vooraf wapens hebben ingeleverd. Zes weken na een bestand van de IRA, het verboden Ierse Republikeinse Leger, is diens politieke vleugel Sinn Fein welkom bij de gesprekken.

Dat zijn de belangrijkste elementen van het voorstel dat de Britse premier Tony Blair gisteren in het Lagerhuis heeft ingediend om de vredesgesprekken over Noord-Ierland nieuw leven in te blazen. De vredesbesprekingen beginnen in september en moeten in mei volgend jaar worden afgerond. Blairs plannen hebben de steun van de demissionaire Ierse premier John Bruton.

Vooral de zogeheten “parallelle ontmanteling”, wat inhoudt dat het inleveren van wapens door de IRA gelijktijdig gebeurt met de vredesonderhandelingen, is nieuw. De vorige Britse regering onder premier Major heeft, gesteund door Noord-Ierse unionisten, steeds geëist dat de IRA eerst zou ontwapenen. George Mitchell, de Amerikaanse oud-senator die de vredesonderhandelingen leidt, heeft al eerder gezegd dat dit de enige mogelijkheid was om uit de impasse te komen.

De wapens zouden door de IRA en door paramilitaire protestantse groepen moeten worden ingeleverd bij een onafhankelijke internationale commissie, die iedere twee maanden rapporteert over de voortgang van de ontwapening.

Sinn Fein-leider Gerry Adams heeft positief op de plannen gereageerd, maar wacht op details voor hij een definitief oordeel geeft. Hij waarschuwde dat het onderwerp van de ontwapening uiteindelijk in een later stadium de onderhandelingen alsnog zou kunnen blokkeren.

John Hume, leider van de gematigde Noord-Ierse Social Democratic and Labour Party, sprak gisteren in het Lagerhuis van “een historische kans” om “de wapens voorgoed uit de Ierse politiek te halen”. Dominee Ian Paisley, leider van de kleine Democratische Unionistische Partij, heeft al gezegd dat hij mogelijk uit de vredesonderhandelingen zal stappen omdat de pro-Britse zaak erdoor zou worden verkwanseld. De Ulster Unionisten, de grootste pro-Britse partij in Noord-Ierland, zullen het plan van Blair waarschijnlijk wel steunen. (Reuter, AP, AFP)