Verbeterd ventje uit Roswell

Ongelooflijk!, SBS6, 19.50-20.25u.

Als de commerciële omroep de grootste gemene deler vertegenwoordigt van het Nederlandse volk, dan verkeert het UFO-geloof hier in kritieke toestand. Vanavond zendt SBS6 een aardig, kritisch filmpje uit over het beroemde Roswell-verhaal: het aanhoudende gerucht dat er vijftig jaar geleden in dat plaatsje in New Mexico een vliegende schotel is neergestort.

Deze UFO zou met aliens en al zijn verdonkeremaand door de overheid, uit angst voor paniek. Vandaag bracht het Pentagon een nieuw ontkennend rapport uit.

'Roswell' is een aantrekkelijk verhaal, want sinds de Neanderthalers zijn uitgestorven en de chimpansees blijven zwijgen, staat de mensheid er alleen voor in het universum. Helaas spreekt tegen een direct bezoek van buitenaards intellect dat het heelal zó onvoorstelbaar oneindig groot is en de sterren zó ver van elkaar liggen, dat radiocontact al bijna onmogelijk is. Maar goed: juist gezien deze grote logistieke problemen is het niet onwaarschijnlijk dat aliens onmiddellijk neerstorten bij hun eerste landing - zoals dus in Roswell. Bij een eerste verkenningspatrouille lopen ze ook grote kans door een auto te worden overreden (zoals de buitenaardse dichter-reiziger Oi Paz overkomt in de sf-roman The Sykaos Papers (1988) van de Britse historicus E.P. Thompson).

Wat betreft 'Roswell' zijn er echter nooit meer dan zéér indirecte aanwijzingen opgedoken dat er iets anders aan de hand zou zijn dan een neergestorte spionage-ballon en veel hoopvolle interpretaties. Een paar getuigenverklaringen die pas decennia later opdoken ('ik zag de lichamen uit de schotel hangen!'), wat onduidelijke documenten, en dan hebben we het wel gehad. Opmerkelijk is ook dat 'Roswell'-verhaal dat pas in de jaren tachtig bredere bekendheid kreeg. In de ogen van gelovigen vormt die vertraging natuurlijk een bewijs voor de doortraptheid van de geheimhoudende overheid, maar even goed wijst het op modegevoeligheid. Echte buitenaardse wezens zijn in alle tijden interessant, maar verhalen erover duiken pas op wanneer Star Wars populair wordt en de traditionele religies aan kracht verliezen.

Twee jaar geleden dook een nieuw 'bewijs' op: een opname van wat de militaire autopsie van de buitenaardse wezens uit het Roswell-ruimtevaartuig zou moeten zijn. Een raar ventje met zes vingers wordt uit elkaar gehaald door mannen in aseptische pakken. Het SBS6-documentairetje van vanavond is een ABC-programma waarin trucage-deskundigen dat zwartwit-filmpje becommentariëren. 'Dat kunnen wij beter', is de algemene reactie. 'Kijk', zegt er een: 'je ziet dat die zogenaamde artsen spélen dat ze het hoofd onderzoeken.' Als die 'artsen' serieus waren zouden ze het lichaam ook op de rug hebben gedraaid.

Het 'wezen' is duidelijk een samengesteld afgietsel van een mens: als je hem rechtop zou zetten ziet het er veel levensechter uit, zo wordt uitgelegd. En een militaire filmer zou een betere cameraopstelling hebben gekozen, bromt een oude militaire cameraman. Zo'n belangrijke autopsie zou ook altijd in kleur zijn geschoten, verzekert hij. De alien van een paar trucage-specialisten is in ieder geval aanzienlijk beter - en de autopsie veel enger. De grap is dat er sinds deze pop aan een museum is geschonken allerlei foto's ervan opduiken als afbeeldingen van de èchte Roswell-alien.

De ABC-documentaire is uitermate kort, en wekt helaas de indruk nogal rigoreus door SBS6 te zijn ingekort, net als trouwens de twee andere ABC-filmpjes in Ongelooflijk!. Maar bij die items over 'ultrasone liposuctie' en 'ontmoet de moordenaar van je moeder' is dat minder erg (maar let bij het laatste filmpje op de opmerkelijke blik in de ogen van de zoon na afloop van de ontmoeting - die maakt de voorafgaande oppervlakkigheid weer een beetje goed).