'Tekst Dijkstal gaat te ver'; VVD wijst nieuw voorstel referendum af

DEN HAAG, 25 JUNI. De VVD-fractie in de Tweede Kamer is tegen het nieuwe compromis van minister Dijkstal (Binnenlandse Zaken) over de invoering van het lokale en provinciale referendum. De compromistekst van Dijkstal gaat VVD'er Te Veldhuis te ver.

De VVD wilde aanvankelijk dat alleen verordeningen onderwerp van een referendum kunnen zijn. Daardoor zou geen referendum kunnen worden gehouden over bijvoorbeeld besluiten over infrastructurele projecten of nieuwe woonwijken. De regeringspartijen PvdA en D66 wilden dat het referendum meer onderwerpen zou bevatten.

VVD-minister Dijkstal kwam vorige week met een wijziging van zijn wetsvoorstel. Voor het referendum moet de grondwet worden gewijzigd. Daarvoor is een tweederde meerderheid in het parlement nodig. Bovendien moet de wetswijziging na de Tweede-Kamerverkiezingen nog eens door het parlement. Daarna zal de Kamer in een wettelijke regeling moeten bepalen welke onderwerpen wel en welke niet referendabel kunnen worden. Daarvoor is een gewone Kamermeerderheid voldoende.

De VVD wil niet dat na wijziging van de grondwet in de toekomst via gewone wetgeving wordt bepaald welke besluiten wel en welke niet referendabel zijn. Bovendien laat de minister op deze manier de mogelijkheid open dat in de toekomst de provincies of de gemeenten zelf uitmaken wat wel en wat niet referendabel zal zijn. De VVD is erop tegen dat de onderwerpen van een referendum worden uitgebreid tot bijvoorbeeld beschikkingen over subsidies en bestemmingsplannen.

D66-Kamerlid Scheltema is teleurgesteld over de houding van de VVD. Haar fractie vindt dat minister Dijkstal een verantwoorde poging heeft gedaan om het verschil van mening te overbruggen. Zij kon leven met het compromis. Volgens Scheltema gaat Te Veldhuis te ver door de lokale referenda in feite onmogelijk te maken. Ook PvdA'er Rehwinkel stond achter het compromis-voorstel van Dijkstal.

De regeringspartijen zijn het wel eens over de invoering van een correctief wetgevingsreferendum op nationaal niveau. Dat houdt in dat de bevolking een aangenomen wet kan verwerpen, mits de opkomst voldoende is. De regering wil echter het nationale referendum, het lokale en het provinciale referendum mogelijk maken via één wijziging van de grondwet.

Vanavond debatteert de Kamer over het wetsontwerp van minister Dijkstal.