Leedvermaak in het Amerikaanse leger

Sgt. Bilko. Regie: Jonathan Lynn. Met: Steve Martin, Dan Aykroyd. In: Tuschinski, Amsterdam; Cinerama, Rotterdam; Metropole, Den Haag.

Vorig jaar om deze tijd deelde de distributeur van Sgt. Bilko mee dat de film in Nederland niet in de bioscoop zou uitkomen, maar direct op video werd uitgebracht. Dat de flauwe soldatenkomedie van de Britse Hollywoodregisseur Jonathan Lynn (My Cousin Vinny) alsnog, met enige vertraging, het grote scherm bereikt, zou bijna - ten onrechte - doen vermoeden dat er in Nederland geen tekort aan filmdoeken is.

De enige leuke passage in Sgt. Bilko is die waarin de door Steve Martin vertolkte onderofficier, een charmante nietsnut die op grote schaal illegale gokactiviteiten in het leger organiseert, net doet of hij niet kan pokeren. Het tegendeel is uiteraard waar, zoals zijn tegenstanders op tragische wijze zullen ontdekken. De meeste andere grappen moeten het hebben van Martins minder tot de verbeelding sprekende bekkentrekkerij.

Zoals elke soldatenklucht leunt Sgt. Bilko op leedvermaak, vooral van ondergeschikten over de domheid van hun meerderen. Die Bilko mag dan een idioot lijken, hij schudt toch maar mooi de pedante officieren leeg. Hoe zijn vijand majoor Thorn (Phil Hartman) ook zijn best doet om de sergeant aan de schandpaal te nagelen, Bilko is hem altijd net te snel af.

Soldaten maken niet alleen grapjes ten koste van hun superieuren, maar ook over vrouwen. Wie dat leuk vindt, zal de manier waarop Martin zijn aanstaande bruid (Glenne Headly) steevast voor schut zet als kostelijk ervaren. Er is dan ook altijd nog de bijrol van een vrouwelijke accountant met grote bril, die niets liever zou willen dan net zo ongeremd leven als de begeerlijke macho Martin. Wacht maar tot ze haar bril afzet.

Intellectuelen, vrouwen en officieren moeten het altijd ontgelden in dit soort films. Het zal wel onschuldige anarchie zijn. De credits van Sgt. Bilko vermelden met enig trots dat het Amerikaanse leger geen medewerking heeft verleend aan de totstandkoming van de film. Dat is dom van het Amerikaanse leger; als reclamespotje met de strekking 'Zorg dat je erbij komt!' zou de film het niet slecht doen. Oorlogen figureren zelden in soldatenkluchten.