Koop uw rechten

Wie zou het voor mogelijk houden: door zich bij een stichting aan te sluiten kan men bij de fiscus meer rechten krijgen. Het is zo on-Nederlands dat men dit verschijnsel alleen in een uithoek van de fiscaliteit tegenkomt.

Mogelijk is de situatie door onnadenkendheid van enkele belastingambtenaren ontstaan. Ze krijgt evenwel een politieke dimensie nu staatssecretaris Vermeend (Financiën) de zaak niet als een vergissing kwalificeert, maar haar best wel aanvaardbaar acht. D66 zit als een bok op de haverkist en verlangt opheldering.

Het gaat allemaal over een dossier dat bij velen in de Tweede Kamer erg gevoelig ligt. Toen enkele jaren geleden een van de belastingverzwaringen voor de auto aan de orde was, ontplooide de ANWB een krachtige lobby. De belastingverhoging trof kleine bestelauto's (die hebben een zogenoemd grijs kenteken) en de ANWB zag met schrik hoe zijn park aan wegenwachtauto's daar net zo goed onder zou lijden als andere bedrijfsauto's. De bond wist de Kamerleden Reitsma (CDA) en Van der Vaart (PvdA) zo ver te krijgen dat ze met uitdrukkelijke verwijzing naar de ANWB een amendement indienden om de belangenorganisatie te gerieven. De toenmalige staatssecretaris Van Amelsvoort verzette zich heftig, omdat zo'n beperkte belastingvrijstelling juridische problemen zou oproepen, maar de Kamer ging liever de confrontatie aan met de zwakke staatssecretaris dan met de machtige bond.

Onlangs kwamen de problemen die Van Amelsvoort voorzag er inderdaad. De Arnhemse belastingrechter oordeelde dat de kruidenier op de hoek voor zijn bedrijfsauto net zo veel recht op een gunstige behandeling heeft als de wegenwacht. Kan onze kruidenier nu de sinds 1994 te veel betaalde belasting terugkrijgen? Nee, want in de eerste plaats moet de Hoge Raad nog in hoogste instantie spreken. Maar als dat college gunstig beslist voor kruideniers is het zo dat alleen degenen die vanaf 1994, toen de wetswijziging ten gunste van de wegenwacht inging, tegen elke aanslag motorrijtuigenbelasting bezwaar hebben gemaakt en beroep hebben aangetekend, de te veel betaalde belasting kunnen terugvorderen. Anderen, zoals onze kruidenier, hebben misschien ook wel te veel belasting betaald, maar hun aanslagen staan volgens een woordvoerder van de Belastingdienst al definitief vast en daar valt volgens vast beleid nooit aan te tornen.

Maar later bleek dat de woordvoerder zich wat te stellig had uitgedrukt. De Belastingdienst heeft namelijk een overeenkomst gesloten met automobilisten die zich hebben verenigd in de Stichting Belangen Grijskentekeneigenaren. Die overeenkomst is geheim; zo geheim dat staatssecretaris Vermeend (Financiën) haar zelfs na de uitspraak van de Arnhemse belastingrechter niet openbaar wil maken. Maar er is een deel van uitgelekt. Ook automobilisten die zich bijvoorbeeld in 1996 bij de stichting hebben aangesloten, krijgen bij een gewonnen procedure al het te veel betaalde belastinggeld terug; zelfs over de periode 94-96.

Toch nog even bij Financiën geïnformeerd of andere mensen hun geld ook vanaf '94 kunnen terugkrijgen. Gelijke monniken, gelijke kappen. Nee hoor, dan hadden ze maar zo slim moeten zijn zich voor enkele tientjes aan te sluiten bij de stichting.

Die stichting ventte haar gouden deal overigens niet provocerend uit. Deze uitkomst is extra zuur voor de leden van MKB Nederland. Deze organisatie had de moeite genomen de belangen van haar leden bij Financiën te bepleiten. De doorgaans toch machtige belangenbehartiger was met niet meer thuisgekomen dan de deal dat haar leden niet individueel bezwaar hoeven te maken. Alle leden van de vereniging worden geacht vanaf de ingangsdatum van hun lidmaatschap op alle nodige momenten bezwaar te hebben gemaakt, maar zij krijgen geen douceurtje met terugwerkende kracht. Die overeenkomst was overigens niet geheim. Het D66-Kamerlid Giskes heeft, toen perspublicaties het bestaan van de overeenkomst tussen de fiscus en de stichting onthulden, aan staatssecretaris Vermeend gevraagd de gunstige regeling op iedereen toe te passen.

Eigenlijk was de verwachting dat Vermeend zou antwoorden dat de terugwerkende kracht in de overeenkomst met de stichting berust op een ambtelijke slordigheid (onder verantwoordelijkheid van zijn voorganger) waarvoor excuses op zijn plaats zijn, zoals minister Wijers die zo royaal kan maken. De gevolgen van het tot iedereen uitstrekken van de terugwerkende kracht zouden miniem zijn in vergelijking met wat er onder het regime van Wijers misging en bovendien veel minder onbevredigend. Iedereen die te veel belasting heeft betaald zou die terug kunnen krijgen en zo erg is dat nou ook weer niet.

Maar Vermeend koos er voor het privilege van de leden van de stichting te verdedigen, omdat er voor sommigen van hen iets - niet nader aangeduid - specifieks zou gelden. Die opstelling brengt hem in aanvaring met mevrouw Giskes. Wat is er dan wel zo specifiek aan de leden van de stichting? En wat rechtvaardigt het verschil in behandeling tussen leden van de stichting, van het MKB en eigenlijk de rest van Nederland? Bovendien wil het Kamerlid de geheime overeenkomst wel eens zien. Wie weet welke interessante overeenkomsten er op basis van dit model nog te maken zijn.