Van Hanegem laat gevoel spreken bij keuze voor AZ

ALKMAAR, 24 JUNI. Of hij nog spelers op het oog heeft? “Ja, we hoorden dat Ronaldo vrij is.” Willem van Hanegem keert, als trainer van AZ, terug in het Nederlandse betaald voetbal. De kleurrijke ex-international staat er in zijn eentje garant voor dat de Alkmaarse club ondanks de degradatie naar de eerste divisie veel aandacht zal trekken.

Toen de 53-jarige Van Hanegem gisteren zijn eenjarige contract tekende, verdrongen de cameramensen en fotografen zich rondom de tafel. Buiten stonden tientallen AZ-supporters te wachten. Het is vakantie, dus was er geen training in de Alkmaarderhout, maar ze waren allemaal op het heuglijke nieuws van de aanstelling van Van Hanegem afgekomen. De Kromme moet AZ terugbrengen naar de eredivisie.

Met de handen in de zakken stapte de nieuwe trainer het stadion binnen. Van Hanegem betrad vertrouwde grond. Na zijn glorietijd bij Feyenoord voetbalde hij ruim anderhalf jaar, van augustus 1977 tot maart '79, bij AZ'67. “Een club waar je zelf hebt gespeeld, heeft altijd een streepje voor. Wie weet maak ik als trainer dezelfde cirkel wel weer rond, Feyenoord, AZ, FC Utrecht en weer Feyenoord.”

Bij AZ zijn opvallend veel ex-spelers actief, zoals Peter Arntz, Hugo Hovenkamp en Henk van Rijnsoever. “Dat is leuk, als ze zich maar nergens mee bemoeien”, zegt Van Hanegem. Ook de zeer ambitieuze voorzitter, zakenman D. Scheringa, mengt zich graag in de technische zaken. Nog maar een paar weken geleden bepaalde hij dat AZ volgend seizoen een 4-4-2-systeem moet gaan spelen. Dat gaat echter niet door, want Van Hanegem is voorstander van 4-3-3 of liever nog 3-4-3. “Luister voorzitter, heb ik gezegd, dat 4-4-2 is niks. Als je meteen weer wilt promoveren, moet je er ook naar spelen. En dan moet je niet zaniken over 4-4-2. We waren er snel uit.”

Voorzitter Scheringa is dolenthousiast over zijn nieuwe trainer. “Het eerste gesprek met Van Hanegem was heel typerend. Dat duurde geen half uur, maar tweeeneenhalf uur. En toch hebben we het toen niet over arbeidsvoorwaarden en zo gehad. Willem heeft anekdotes zitten vertellen. We hebben in een deuk gelegen. Hij is anders dan andere trainers. Hij kijkt welke spelers er rondlopen en gaat daar mee aan de slag. Hij vraagt niet om nieuwe spelers en heeft geen verlanglijstje.”

Dat laatste vonden ze maar raar bij het Engelse Everton, waar Van Hanegem kandidaat was om trainer te worden. “Om ze gerust te stellen heb ik toch maar een lijstje gemaakt. Er stonden mooie namen op: De Goey, Van Gobbel, Leonardo, ook geen slechte, dacht ik, en Romario heb ik er ook maar op gezet.”

Bij Everton mag de nieuwe trainer zestig miljoen pond investeren en krijgt hij een riant salaris. Toch verbrak Van Hanegem vorige week het contact met de club uit Liverpool. Hij vond dat Everton hem te lang had laten wachten voordat er een definitief besluit werd genomen. “Steeds werd het weer een paar dagen uitgesteld. Ik heb ook mijn eergevoel. Volgens mij wilden ze gewoon wachten op Bobby Robson. Afgelopen donderdag zouden ze weer bellen. Ik ben die avond vroeg naar bed gegaan. Ik hoorde beneden de telefoon, wel vier keer, maar ik ben er niet uitgegaan, kom. De volgende ochtend lag er een fax. Of ik meteen wilde komen. Daar had ik geen zin meer in. Ik ben geen Jan Joker. Ik heb dus gebeld dat ik ermee stopte.”

Het is de gevoelsmens Van Hanegem ten voeten uit. Daarom hecht hij ook weinig waarde aan contracten. “Als het niet meer gaat, dan gaat het niet meer. En dan hoef ik ook geen geld meer van zo'n club. Bij Feyenoord had ik een contract voor het leven, alleen is het nooit getekend.” Met AZ was hij er snel uit. “Scheringa had heel voorzichtig iets ingesproken op het antwoordapparaat. Hij was misschien bang dat ik geen interesse zou hebben.”

Van Hanegem vindt het geen probleem in de eerste divisie te werken. Afgelopen seizoen zag hij als tv-commentator van Sport7 en Supersport vele wedstrijden uit de tweede afdeling. “Het is aantrekkelijk, anderhalf uur strijd. Maar je moet RBC natuurlijk niet gaan vergelijken met AC Milan. Een kwestie van terugschakelen.” Het is de bedoeling dat AZ, dat op 4 augustus tegen Barcelona oefent, binnen een jaar weer terugkeert in de eredivisie. “Dat lijkt me logisch, gezien het spelersmateriaal en de aankopen die de voorzitter nog wil doen”, zegt Van Hanegem.

Hij zal komend seizoen worden geassisteerd door oud-speler Martin Haar. Zijn voorganger Theo Vonk, die vlak voor het seizoen werd weggepromoveerd als technisch directeur, heeft ook nog een contract voor een jaar. Met hem zal echter vrijwel zeker een afvloeiingsregeling worden getroffen. Van Hanegem heeft slechte ervaringen met de samenwerking met een technisch directeur. Bij Feyenoord kreeg hij problemen met zijn oude vriend Wim Jansen.

Van Hanegem werkte na zijn ontslag bij Feyenoord in oktober 1995 nog een aantal maanden in Saoedi-Arabië. Daarna had hij even zijn buik van vol van het betaalde voetbal. “Zo'n zeven, acht clubs toonden na mijn terugkeer uit Arabië belangstelling. Ik wilde niet. Er slingert bij mij thuis altijd wel een bal of tien rond, maar ik had geen behoefte om er tegenaan te schoppen. De laatste tijd was ik weer vaak op het pleintje bij ons te vinden om met een stel gasten te voetballen. Het gevoel was er weer. Voetbal blijft het mooiste spelletje ter wereld.”

De ligging van zijn nieuwe werkplek is gunstig voor Van Hanegem. De 52-voudig international kan met zijn vrouw en twee jongste kinderen in Haarlem blijven wonen. Toch wil hij verhuizen. “Mijn huis blijkt op hele giftige grond te zijn gebouwd. Ik ben al vier jaar iets anders aan het zoeken.”