In de bus wordt het een Japanner te veel

UTRECHT, 24 JUNI. Het is dringen voor de 'noodbus' naar Amersfoort.

Zo'n honderdvijftig gestrande reizigers hebben zich verzameld in de Mineurlaan, een klein steegje achter het Centraal Station in Utrecht. Zestig van hen willen naar Amersfoort en proberen zich door het smalle gangpad op een stoel te wurmen. Als iedereen zit of staat en de chauffeur de deuren dreigt te sluiten, glipt een Japanse toerist nog naar binnen.

De bus is vol en warm. Door het grote aantal passagiers komt de motor maar moeilijk op toeren. De bus slingert hortend en stotend door het drukke centrum van Utrecht. Al bij de Catharijnesingel wordt het de Japanner te veel. “Hé chauffeur, er gaat één over z'n nek. Je moet even stoppen”, roept een passagier. Een zure braaklucht vult de benauwde atmosfeer in de bus. De bestuurder stopt, de

Japanner stapt uit. “Moeten we nog iemand bellen”, roept een andere reiziger hem toe. Maar de chauffeur sluit de deuren al.

Het treinverkeer had gisteren het langst te lijden onder een stroomstoring die heel Midden-Nederland lamlegde. Om tien uur begaf een productie-eenheid in de Flevocentrale van de EPON het, om vier 's middags uur begonnen de eerste treinen weer voorzichtig te rijden. In de

tussentijd werden passagiers met bussen vervoerd - of konden zij eenvoudigweg hun bestemming niet bereiken.

De passagiers die vanaf station Amsterdam Duivendrecht over Hilversum naar Utrecht willen bijvoorbeeld. Het is rond het middaguur, al bijna twee uur rijden er geen treinen meer, maar er wordt niets omgeroepen. Het bord met mededelingen over stremmingen uit het weekeinde is gewoon blijven staan. De reizigers nemen de stoptrein naar Breukelen. Daar staan geen bussen, maar wel tientallen mensen die zeggen uit de vorige trein te zijn gekomen. Bussen voor de paar honderd reizigers zijn niet te bekennen. Een aantal van hen kan met particulieren mee liften. De stroomstoring legde het leven in de regio gisteren volledig plat. Stoplichten vielen uit. Brandweerlieden haalden zo'n veertig mensen uit liften die tussen twee verdiepingen vast kwamen te zitten. Kassa's werkten niet meer; het winkelpersoneel sloot daarop de deuren of ging 'dan maar' schoonmaken. Zieke mensen in flats die voor behandeling naar een ziekenhuis moesten, werden met een hoogwerker uit hun woning getakeld.

In het Academisch Ziekenhuis Utrecht ondervonden de patiënten weinig last van de stroomstoring. Het ziekenhuis heeft vier grote noodaggregaten die 24 uur per dag als back-up meedraaien. Valt de stroom

uit, dan nemen deze aggregaten de stroomvoorziening meteen over. “Belangrijk voor de operatiekamer en de intensive care”, zegt medewerker L. Lammen. Wel waren er “enkele kleine problemen”. Zo viel op haar afdeling drie kwartier lang het licht uit en kon het personeel van de polikliniek geen nieuwe afspraken maken - de agenda stond immers in de computer en die deed het niet meer.

De regionale omroep Radio M, door de overheid officieel aangewezen als 'calamiteitenzender', functioneerde minder goed. Anderhalf uur was de zender uit de lucht. Medewerkers legden uiteindelijk uit een studio van het Nederlandse Omroep Bedrijf (NOB) in Hilversum een verbinding met de zendmast in Lopik, waarna Radio M weer in de lucht kwam. Het radiostation beschikt niet over een noodaggregaat. Zo'n voorziening is te duur om uit eigen middelen te bekostigen, aldus hoofdredacteur K. Rieksen, en bij de aanwijzing tot calamiteitenzender “zei niemand: 'hier hebben jullie een noodaggregaat'.” Zo'n voorziening had gisteren overigens weinig geholpen, meent Rieksen, want door de telefoonblokkade kwamen de journalisten nauwelijks aan informatie.

Het bedrijfsleven werd ook getroffen. Verzekeringsmaatschappij Fortis/Amev bijvoorbeeld (bijna vierduizend werknemers) schat de schade en het verlies op “enkele tonnen per uur”. De elektriciteitsvoorziening was dan wel aan het begin van de midddag hersteld, maar de werknemers waren uren later nog bezig de computers op gang te krijgen.

Dan was er het individuele leed. Zoals de man, die gisterochtend om half

elf met zijn motor uit Groningen was vertrokken. Zijn vriendin, achterop

gezeten, moest examen voor pedicure doen in Utrecht. Om twee uur melden,

om half drie examen maken, was de bedoeling. Maar in Utrecht bleken de examens al vier uur op het oorspronkelijke schema achter te lopen.

Nu loopt de man rond in winkelcentrum Hoog Catherijne. “Maar het is al zes uur en de winkels gaan sluiten.” Zijn vriendin moet nog examen doen

en daarna nog eens drie uur wachten op de uitslag. “Dan is het wel nacht voordat wij in Groningen arriveren.”

De stoomwolken die over het Neude werden geblazen, nabij de hoofdvestiging van het Utrechtse postkantoor, bleken niets van doen te hebben met de stroomstoring. Arbeiders legden hier een nieuwe leiding voor de stadsverwarming. “En dan moet je eerst de oude leidingen leeg pompen, hè.”