Derde wereld boos over gebrekkige naleving 'Rio'

NEW YORK, 24 JUNI. De ontwikkelingslanden, verenigd in de G-77, zijn verbitterd over het uitblijven van de financiële steun die de rijke landen in 1992 op de wereldmilieuconferentie in Rio de Janeiro toezegden. Anders dan beloofd is de ontwikkelingshulp van de rijke landen sinds 'Rio' alleen maar afgenomen. Er zijn nog maar vier OESO-landen die de VN-norm van 0,7 procent van het BNP halen.

Namens de G-77 sprak president Mkapa van Tanzania gisteren in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties sombere woorden over de inspanning die de rijke landen na 'Rio' haden geleverd. Het is nog nauwelijks gekomen van de overdracht van technologie waarom al zolang gevraagd wordt, zei hij. Aan de overconsumptie in de industrielanden is niets veranderd. Een schuldenregeling voor Afrikaanse landen blijft uit.

Premier Kok, die na Mkapa namens de EU het woord kreeg, kon hem vrijwel direct tegemoet komen. De landen van de EU erkennen hun tekortkomingen en hebben zich voorgenomen te trachten de 0,7 procent weer te halen. Bovendien was dit weekeinde overeenstemming bereikt over extra financiële toezeggingen voor de uitvoering van het milieu-actieplan

Agenda 21 dat 'Rio' opleverde.

Gisteren was de eerste vergaderdag van de speciale bijeenkomst van de Verenigde Naties die 'Earth Summit +5' is genoemd. De conferentie evalueert de vorderingen die sinds 'Rio' zijn gemaakt.

Terwijl in de vergaderzalen in het souterrain van het VN-hoofdgebouw aan

de East River tal van groepen en subgroepen koortsachtig vergaderden over de twee documenten die de bijeenkomst moet opleveren, werden de VN zelf in de grote vergaderzaal toegesproken door een stoet van staatshoofden en regeringsleiders. Donderdag zal president Clinton een rede houden. Sinds de bijeenkomst van de G-7 met Rusland in Denver bestaat de vrees dat hij weinig inhoudelijke toezeggingen zal doen. Zijn

hardnekkige weigering om al voor de klimaatbijeenkomst in Kyoto dit najaar tot bindende afspraken te komen over beperking van de CO2-uitstoot plaatst het klimaatprobleem van de weeromstuit steeds hoger

op de 'Rio+5'-agenda.

Hoog op die agenda prijkt ook de financiering van de stortvloed aan actievoorstellen die in Agenda 21 (een gedetailleerd actieplan voor de overgang naar een duurzame economie) zijn ondergebracht. Namens de G-77 sprak president Mkapa de hoop uit dat het speciale fonds voor mondiale milieuproblemen (GEF) snel zal worden aangevuld en dat het slagvaardiger

zal worden beheerd. Aan de toenemende buitenlandse investeringen in ontwikkelingslanden zag Mkapa niet alleen positieve kanten. Sommige landen vallen stelselmatig uit de boot en vaak zijn de zakelijke investeringen niet te combineren met duurzame ontwikkeling.

Dezelfde kanttekening maakte premier Kok in de toespraak die hij namens de EU hield. Ook de EU wil versterking van het GEF dat deze zomer 'leeg'

dreigt te raken. De EU belooft een “solide aanvulling” van het fonds. En dat was niet de enige toezegging die minister Pronk dit weekend in Europees overleg had afgedwongen: voor een onbelemmerde uitvoering van Agenda 21 worden “substantiële nieuwe en additionele fondsen” beloofd.

Op een korte persconferentie toonde Kok zich gisteren desgevraagd niet ontevreden met de resultaten van vijf jaar Rio. “Hier en daar is wat mislukt, maar er is ook veel tot stand gebracht. We moeten niet vervallen in negativisme.” De UNCSD, de VN-commissie die het Rio-proces

bewaakt, heeft overigens een lijst van 'successen' opgesteld.

Kok liet zich niet verleiden tot harde kritiek op president Clinton maar

had zich zeer geërgerd aan suggesties in de Amerikaanse media als zouden de VS in Denver een 'overwinning' hebben behaald door klimaatafspraken op afstand te houden. “Er zijn aleen maar verliezers.”