Debat over tabaksindustrie in Canada laait hoog op

MONTREAL, 24 JUNI. Canadese sigarettenfabrikanten moeten rechtstreeks aansprakelijk worden gesteld voor de miljarden dollars aan medische kosten die jaarlijks in Canada worden gemaakt om de gevolgen van roken te behandelen.

Dat vindt de regering van de westelijke deelstaat British Columbia. Glen Clark, premier van de deelstaat, heeft een wet ingediend die het binnenkort mogelijk maakt tabaksfabrikanten te dagvaarden voor schadevergoedingen.

“Per jaar betalen we in British Columbia een half miljard dollar om de gezondheidsproblemen van tabaksconsumptie te behandelen”, zei Clark deze week bij de aankondiging van een grootscheepse aanval op sigarettenfabrikanten. “De tabaksindustrie boekt ondertussen jaarlijks bijna een miljard dollar aan winst, ten koste van onze kinderen en duizenden andere inwoners van British Columbia.” Volgens Clark is het tijd dat tabaksproducenten als Imperial Tobacco, Rothmans, Benson & Hedges en RJR-MacDonald verantwoording afleggen voor de gevolgen van hun handel.

British Columbia is de eerste Canadese deelstaat die de tabaksfabrikanten rechtstreeks te lijf gaat. Andere deelstaten en de federale regering in Ottawa overwegen soortgelijke stappen te nemen, om de kosten van de gevolgen van roken in Canada - geraamd op 3,5 miljard Canadese dollar (ongeveer vijf miljard gulden) per jaar - te verhalen op de makers van rookwaren. In de VS zijn veertig staten betrokken bij een overeenkomstige strijd met Amerikaanse tabaksproducenten. Daar is inmiddels bijna een schikking bereikt, waarbij de tabaksindustrie de aanklagers 368 miljard dollar zou betalen, gespreid over 30 jaar.

Het wetsontwerp van Clark en Joy MacPhail, de minister van gezondheidszorg van British Columbia, maakt het mogelijk in processen tegen sigarettenfabrikanten makkelijker en sneller het verband aan te tonen tussen roken en ongeneeslijke ziekten. Zodra het voorstel dit najaar in de wet zal zijn opgenomen, wil het ministerie van gezondheidszorg een rechtszaak aanspannen en particulieren aansporen deel te nemen. Alleen als de Canadese tabaksbranche vrijwillig de 500 miljoen dollar betaalt die British Columbia jaarlijks uitgeeft aan de behandeling van aan roken gerelateerde ziekten, is de deelstaat bereid af te zien van wat MacPhail noemde een “oorlog tegen de tabaksindustrie”.

De tabaksindustrie in Canada heeft echter laten weten zich “met alle juridische middelen te zullen verzetten” tegen de wet. Robert Parker, voorzitter van de Raad van Canadese Tabaksproducenten, noemde het plan meer geld van zijn branche te eisen een “schaamteloze, politiek gemotiveerde graai naar geld.” Volgens hem verdiende de regering van British Columbia vorig jaar 500 miljoen dollar aan accijnzen op tabak. Bij elkaar incasseerden de Canadese overheden volgens de tabaksindustrie vorig jaar 4,7 miljard dollar aan belastingen op de verkoop van rookwaren. Anti-rookactivisten in Canada hebben het initiatief in British Columbia toegejuicht. “Dit is de eerste deelstaat die de moed heeft deze branche aan te pakken voor zijn wangedrag”, verklaarde de Rechtenassociatie voor Niet-rokers in Ottawa. Het wetsontwerp gaat gepaard met een agressieve reclamecampagne tegen tabaksconsumptie en maatregelen om kinderen van roken te weerhouden. Het plan van Clark past bij de hardere anti-rookwetten in Canada.

Eerder dit jaar verbood de stad Toronto roken in alle restaurants en cafés. De federale regering wil bovendien een reclameverbod uitbreiden met een verbod op sponsoring van culturele evenementen en sportwedstrijden.