Veiligheidsraad dreigt met nieuwe bestraffing Irak

NEW YORK/ BAGDAD, 23 JUNI. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft zaterdag meegedeeld nieuwe sancties tegen Irak af te kondigen als Bagdad niet volledig samenwerkt met inspecteurs van de VN die toezien op de ontmanteling van de Iraakse massa-vernietigingswapens.

Irak heeft de eenstemmig aangenomen resolutie als onaanvaardbaar van de hand gewezen. Irak weerde deze maand bij drie gelegenheden VN-inspecteurs van plaatsen waar zij de aanwezigheid van verboden wapens vermoedden. Volgens Bagdad ging het om gevoelige plaatsen betreffende de nationale veiligheid waar het de inspecteurs van mag weren.

De Verenigde Staten en Groot-Brittannië stelden vervolgens de Veiligheidsraad voor - onder andere - een reisverbod af te kondigen voor Iraakse functionarissen. Maar Rusland, China, Frankrijk en Egypte waren daartegen - op dit moment - gekant, en de drie eerstgenoemden waren als permanente leden van de Raad in staat een desbetreffende resolutie met een veto te blokkeren.

De Amerikaanse president Bill Clinton stelde de kwestie zaterdag aan de orde tijdens een bijeenkomst met zijn Russische ambtgenoot, Boris Jeltsin, in de marge van de topconferentie van de grote industrielanden in Denver. Volgens een Amerikaanse zegman drong Clinton er bij Jeltsin op aan mee te helpen “schurkenstaten” te isoleren “die proberen massavernietigingswapens te ontwikkelen”. Jeltsin ging daarmee akkoord, en de Amerikaanse en Russische ministers van Buitenlandse Zaken, Madeleine Albright en Jevgeni Primakov, stelden samen een nieuwe tekst op.

De aangenomen resolutie is zwakker dan de oorspronkelijke tekst. Maar de eenstemmige aanvaarding ervan wordt toch gezien als diplomatieke winst voor Washington na een langdurige periode waarin de internationale saamhorigheid tegen Irak gestaag afkalfde. Rusland, China en Frankrijk, die om uiteenlopende redenen steeds minder enthousiast werden voor het aanhouden van de internationale sancties tegen Irak, hebben nu in feite de Iraakse stelling verworpen dat de inspecteurs geen recht hebben plaatsen te bezoeken die volgens Bagdad de nationale soevereiniteit en veiligheid raken.

Amerikaanse functionarissen toonden zich ook zeer tevreden. “De boodschap luidt dat (Saddam Hussein) moet meewerken, of het wordt moeilijker voor hem”, aldus de Amerikaanse plaatsvervangend ambassadeur Edward Gnehm. “Tot nog toe had hij het gevoel dat hij de inspecteurs kon negeren, en dat het hem niets zou kosten. Wat we nu proberen te zeggen is dat het hem wel wat zal kosten.” (AP, AFP)