Timman voelt zich thuis in de Rotterdamse Kuip

ROTTERDAM, 23 JUNI. Het is lang niet voor het eerst dat een schaaktoernooi in een voetbalstadion wordt gehouden, maar sommige schaakliefhebbers moesten nog even wennen aan De Kuip als locatie voor het kampioenschap van Nederland. “Dat watertje daar is zeker de Maas“, hoorde ik een toeschouwer zeggen die het kampioenschap de afgelopen drie jaar in de Amsterdamse binnenstad had gevolgd en nu zijn favoriete sport naar onbekende verten was nagereisd.

Het mooie uitzicht op de rivier was in de speelzaal overigens door gordijnen weggenomen, niet omdat het licht van buiten het rijke innerlijk leven van de schakers zou kunnen verstoren, maar om de partijstellingen op de computermonitoren duidelijk zichtbaar te maken.

Na de eerste twee rondes van het afgelopen weekeinde staan vier spelers bovenaan: Timman, Piket, Nikolic en Van der Wiel. Ze wonnen een partij en maakten de andere remise.

Timman, de huidige kampioen, verontschuldigde zich zaterdag na zijn korte remise tegen Sosonko door te zeggen dat hij nog even bij moest komen van het toernooi in Malmö, dat vorige week eindigde. Over het resultaat hoefde hij niet ontevreden te zijn. Een kalme, korte remise met zwart tegen Sosonko, daar tekende vroeger de wereldtop voor, en ook in dit toernooi zullen er weinigen zijn die hem met zwart zullen verslaan.

De recuperatie van de vermoeienissen van Malmö werd voor Timman nauwelijks verstoord door de partij van gisteren tegen Riemersma, want zijn overwinning kwam buitengewoon makkelijk tot stand. Riemersma zei na afloop dat hij zich niet erg goed had voorbereid, omdat Timman nu eenmaal zoveel verschillende openingen speelt, dat voorbereiding daartegen nauwelijks mogelijk is.

Het gevolg was dat Riemersma al gauw in een stelling terecht kwam die slecht voor hem was en die Timman van haver tot gort kende. Wat Riemersma nu deed had Timman twintig jaar geleden zelf een paar keer gedaan, en hij had ervaren dat er niets goeds van kan komen. Toen Timman al vrijwel gewonnen stond, had hij nog niet één zet hoeven doen die niet al in eerdere partijen was voorgekomen.

Aldus sprak de computerdatabank, waarin alle belangrijke schaakpartijen zijn opgeslagen. Timman en Riemersma wisten het natuurlijk niet zo precies tijdens hun partij, maar Timman toch iets beter.

Nikolic bereikte zijn gedeelde eerste plaats door een overwinning op de debutant Van den Doel en Van der Wiel versloeg Van der Sterren, een waardevolle en altijd moeilijk te veroveren scalp.

De belangrijkste overwinning werd behaald door Jeroen Piket, die gisteren won van Ivan Sokolov, de kampioen van 1995. Een overwinning op een concurrent telt altijd dubbel. Sokolov offerde met zwart in de opening een pion. Misschien verantwoord, hij had een eindspel kunnen krijgen waarin hij door zijn loperpaar behoorlijke remisekansen zou hebben. Het beviel Sokolov toch niet, liever offerde hij een tweede pion om op aanval te kunnen spelen. Het eerste pionoffer was dubieus geweest, het tweede duidelijk incorrect, en het ging van kwaad tot erger. Sokolov kwam in de positie van de roulettespeler die zich gedwongen voelt om bij verlies de inzet steeds te verdubbelen. Eerst een pion, toen twee pionnen, toen een stuk, maar het winnende nummer kwam niet uit.

Wit Timman-zwart Riemersma

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 g7-g6 3. Pb1-c3 d7-d5 4. c4xd5 Pf6xd5 5. e2-e4 Pd5xc3 6. b2xc3 Lf8-g7 7. Lf1-c4 Pb8-c6 In combinatie met zijn volgende zet leidt dit tot een ongewone stelling. Meestal rokeert zwart eerst. 8. Pg1-e2 b7-b6 9. h2-h4 0-0 Door zo tegen de storm in te rokeren komt zwart in een stelling terecht die als goed voor wit bekend staat. Consequenter was 9...Pa5 10. Lc4-d5 Lc8-b7 Timman zelf deed in 1977 tegen Spasski en tegen Boersma 10...Dd7, maar hij kwam slecht te staan. 11. h4-h5 e7-e6 12. Lc4-b3 Pc6-a5 13. h5xg6 h7xg6 14. Dd1-d3 Pa5xb3 15. a2xb3 f7-f5 16. Dd3-g3 Lb7xe4 17. Dg3xg6 In Peek-Peelen, clubcompetitie 1990, deed wit 17. Lh6, wat ook niet slecht was. 17...Dd8-f6 18. Dg6-h5

Wit dreigt 19. Lh6 met damewinst. Zwarts enige kans om de aanval af te weren was nu het pionoffer 18...f4 19. Lxf4 c5 18...e6-e5 19. Dh5-h7+ Kg8-f7 20. Th1-h6 Df6-d8 Het waarschijnlijk geplande 20...Th8 gaat niet wegens 21. Txf6+ Kxf6 22. dxe5+ 21. Th6-g6 Tf8-g8 22. Lc1-h6 Zwart gaf op. Na 22...Df8 wint 23. dxe5 groot materiaal.