Saigon (Off Limits)

Saigon / Off limits (Christopher Crowe, 1988, VS). SBS6, 20.30-22.30u., onderbroken door reclame.

Formeel gezien klopt er niets van Saigon (1988), een whodunit waarin de belangrijkste clou voor de identiteit van de dader al in de titelsequentie wordt weggegeven. Het is alleen nog maar een kwestie van de juiste man bij de juiste ring vinden. Geen wonder dat de Speelfilm Encyclopedie narrig schreef dat wie 'niet kan raden wie de moordenaar is, beter een andere hobby kan zoeken.' Te meer daar de wetenschap wie-het-heeft-gedaan geen enkele meerwaarde heeft voor de opbouw van de spanning.

Ook de titel (en de locatie), Saigon, heeft geen echte betekenis voor het verhaal. Al heeft Off Limits, zoals de film ook wel bekend staat, dat evenmin. Hoofdpersonen McGriff (Willem Dafoe) en Albaby (Gregory Hines), politieagenten in dienst van het Amerikaanse leger, bevinden zich weliswaar in 'soul kitchen' Saigon ten tijde van de Vietnamoorlog, maar dat had net zo goed een willekeurige stad aan de Amerikaanse westkust kunnen zijn.

Saigon is voor regisseur Christopher Crowe (vorig jaar maakte hij Fear) vooral een decor, een crimineel landschap waar het altijd nacht is en de neonblauw verlichte straten elke seconde een geweldsuitbarsting baren. Vakkundig gechoreografeerd geweld, daar draait het om in deze film. Zonder het cynisme dat de hedendaagse misdaadfilms kenmerkt, maar even vuig, wansmakelijk en fascinerend. Als tegen het einde van de film de beide rechercheurs denken dat ze de moordenaar op het spoor zijn, volgt er een adembenemende scène. De vermeende dader (een cameo van Scott Glenn als sadistische officier) wil wel praten, maar moet nog even wat gevangen genomen 'spleetogen' ondervragen (de film is schaamteloos racistisch, ondanks het feit dat een van de hoofdpersonen zwart is). In een langzaam vliegende helikopter boven oorlogsgebied vindt vervolgens een simultaan-verhoor plaats, waarin het steeds minder duidelijk wordt wie wie uithoort. Een ding is dat wel: wie het eerste een verkeerd antwoord geeft, wordt naar buiten gesmeten. Timing, ritme alles werkt. Wie zo'n scène bedenkt, weet wel iets van filmmaken. Daarom is het zo'n anticlimax om te weten dat Dafoe en Hines daar de hele tijd voor niets zitten te zweten.