'Patijn we krijgen je wel klein, Vrakking de bak in'

Honderden mensen demonstreerden gisteren in Amsterdam tegen het oppakken van demonstranten tijdens de Eurotop. Inmiddels zijn alle arrestanten zonder te zijn voorgeleid vrijgelaten.

AMSTERDAM, 23 JUNI. De demonstratie verloopt vreedzaam, maar de verwijzingen naar de Tweede Wereldoorlog zijn talrijk. De binnenstad van Amsterdam was tijdens de Eurotop “spergebied”, zegt een spreker. 'Artikel 140-45' staat op een spandoek dat aan het gebouw van De Nederlandsche Bank is bevestigd. '140 = fascisme' valt elders te lezen.

Enkele honderden demonstranten verzamelden zich gistermiddag op de Dam om te demonstreren tegen het optreden van politie en justitie tijdens de Eurotop. Ze zijn woedend over de toepassing van artikel 140 van het Wetboek van Strafrecht tijdens de top, dat deelname aan een criminele organisatie strafbaar stelt. Op basis van dit artikel werden in de nacht van 15 juni op 16 juni ruim driehonderd demonstranten opgepakt in de Spuistraat voor het voormalige (het pand is enkele jaren geleden door de krakers gekocht) krakersbolwerk Vrankrijk. De demonstranten waren van plan op te trekken naar het hoofdbureau van politie om vreedzaam hun solidariteit te betuigen met enkele collega's die een dag eerder waren opgepakt. De toepassing van artikel 140 stuitte op veel kritiek. Het Tweede-Kamerlid Van Traa (PvdA) noemde dit weekeinde het politieoptreden “schandalig”.

De Amsterdamse hoofdofficier van justitie Vrakking heeft inmiddels toegegeven dat het moeilijk zal zijn te bewijzen dat de demonstranten lid waren van een criminele organisatie. De 380 demonstranten die op basis van artikel 140 werden vastgehouden, zijn sinds donderdag allemaal vrijgelaten zonder te zijn voorgeleid aan de rechter-commissaris. De rechter-commissaris was van mening dat er te weinig bewijs was voor deelname aan een criminele organisatie om de arrestanten langer vast te houden, aldus een woordvoerder van de hoofdofficier van justitie. In totaal werden tijdens de top 609 mensen gearresteerd, aldus de woordvoerder, de overigen op basis van een noodverordening van de gemeente.

Vanaf de Dam trekken de demonstranten op naar De Nederlandsche Bank aan het Frederiksplein, dat niet langer hermetisch is afgesloten. Onderweg proberen ze zoveel mogelijk lawaai te maken. Sommigen blazen op rode fluitjes, anderen slaan op blikken en er worden rotjes afgestoken. Ook rijdt er een geluidswagen mee waar harde punkmuziek uit schalt. Aangekomen bij Vrankrijk wordt de installatie even uit gezet en worden de demonstranten begroet door Duitstalige strijdliederen uit de jaren twintig en dertig. “Arbeiders en boeren, neem de geweren in de hand, zoiets”, vertaalt een demonstrant.

Een punker met een imposante hanekam heeft een stikker met het woord 'Boycot' op zijn mond geplakt. Een groep van vijftien demonstranten heeft zich verkleed als de sterren uit de Europese vlag. “We nemen de boel in de maling”, vertelt Esther, één van de sterren. “We willen het symbool afbreken.” Een man heeft een polaroid foto van zichzelf met daaronder zijn arrestantennummer, 721, om zijn nek gehangen. “Ik ben lid van een criminele organsiatie”, zegt hij. “Dit is mijn lidmaatschapsnummer.” De foto werd gemaakt door de politie nadat hij dinsdag werd opgepakt bij een ludieke actie, waarbij de actievoerders 's nachts de hotels van de regeringsleiders wilden aandoen om hen 'toe te juichen'. “De politieactie was belachelijk”, zegt hij. “Het was de meest vreedzame demonstratie waar ik ooit geweest ben.” Over de stoep lopen agenten met de demonstranten mee. Ze zijn van het “vredesdetachement”, zegt een van hen. Als er problemen dreigen te ontstaan, gaan de agenten in gesprek met de demonstranten. De mobiele eenheid wordt achter de hand gehouden.

In de Vijzelstraat wordt ter hoogte van de Herengracht stil gehouden bij het huis van burgemeester Patijn. “Patijn, Patijn, we krijgen je wel klein”, scanderen de demonstranten. “Vrakking de bak in”, valt op verschillende spandoeken te lezen.”

Aangekomen op het Frederiksplein trekt een etalageruit waarin de portretten van de regeringsleiders Kok, Kohl en Blair zijn opgehangen veel aandacht van cameraploegen, maar niet van de demonstranten. Sommigen steken hun middelvinger op naar de portretten, maar ze houden zich aan de instructie van de sprekers om justitie en politie niet in de kaart te spelen door tot vernielingen over te gaan.

Tot slot zijn er toespraken. Er wordt opgeroepen tot een algemene staking “tegen de verveling en voor lol voor iedereen. Staakt! Staakt! Staakt!” De dichter Nico van Apeldoorn leest voor uit eigen werk: “Er zijn er altijd die niet zwijgen en die zijn zelfs gevangen vrij.” De demonstranten voelen zich verzetsstrijders, maar bij dit verzet werd alleen af en toe een klapper- tjespistool afgevuurd.