Franz Schubert

Schubert: Die Verschwornen (Opus 11, OPS 30-167) An 1822 Schubertiad; The Hyperion Schubert Edition, dl. 28 (Hyperion, CDJ 33028)

Het valt niet mee om van Franz Schubert, wiens 200ste geboortedag dit jaar wordt herdacht, nog muziek te vinden die niet al vele malen op cd is verschenen. Natuurlijk tussen de honderden liederen zitten er altijd wel een paar die aan de aandacht van de meeste zangers zijn ontsnapt. Hoewel die kans steeds kleiner wordt door de Hyperion Schubert Edition. Pianist Graham Johnson, artistiek verantwoordelijk voor de reeks (en schrijver van de zeer gedegen, uitgebreide toelichtingen) heeft in de afgelopen tien jaar bijna alle grote Schubert-zangers al wel eens gehad - van Fischer-Dieskau tot Janet Baker en Elly Ameling. Intussen is deel 28 verschenen, waarin een 'Schubertiade' uit 1822 wordt nagebootst. De Nederlandse bariton Maarten Koningsberger en tenor John Mark Ainsley zijn deze keer de belangrijkste solisten.

Opmerkelijk in Schuberts cd-oeuvre is de ondervertegenwoordiging van opera's. Geheel ten onrechte, zei dirigent Nikolaus Harnoncourt onlangs nog. Maar hij staat dan ook bekend om zijn recalcitrante uitspraken. Luisterend naar Die Verschworenen, een 'Singspiel' uit 1823 (maar pas in 1861, lang na Schuberts dood voor het eerst uitgevoerd), is het moeilijk om Harnoncourt zonder meer gelijk te geven.

Er zitten enkele prachtige passages in, zoals de sierlijke Romance 'Ich schleiche bang und still herum' (niet voor niets door ondermeer Arleen Auger op de plaat gezet) en een paar fraaie arietta's. Maar het biedermeier-achtige karakter werkt op den duur op de zenuwen - zeker in een verhaal dat zich afspeelt ten tijde van de kruistochten. De uitstekende uitvoering door Das neue Orchester onder leiding van Christoph Spering en solisten als Lisa Larsson, Soile Isokoski en Peter Lika maakt gelukkig veel goed, maar niet alles.

Het wordt niet helemaal duidelijk waarom de platenmaatschappij de opera op het hoesje Die verschwornen noemt en op het schijfje Der Häusliche Krieg oder Die Verschworenen. Historisch zijn weliswaar beide titels gerechtvaardigd, zoals ook in de toelichting wordt uitgelegd, maar de inconsequentie blijft een raadsel.