Concrete zwanen

Na een debat van vijf uur heeft de Rotterdamse gemeenteraad Koers 2005 vastgesteld - de toekomstvisie van 'een sterke stad, met wijken van waarde, betrokken burgers en een ondernemende overheid'.

Koers 2005 is het resultaat van het 'stadsdebat' over de toekomst van Rotterdam dat de afgelopen negen maanden is gevoerd en waaraan vele duizenden inwoners van de Maasstad op een of andere manier hebben deelgenomen. De gemeentelijke diensten onderzoeken nu welke ideeën op korte termijn verwezenlijkt kunnen worden. Het moeten projecten met een symboolfunctie zijn, aldus wethouder Hans Simons.

Om Koers 2005 op de politieke agenda te houden, wordt er een Koersberaad in het leven geroepen, een groep van tien personen uit de politiek, het bedrijfsleven, onderwijs, bewonersorganisaties etc. Een groep van honderd Rotterdammers zal al deze zomer bijeen komen om 'bakens' ('benchmarks') vast te stellen waaraan de vooruitgang zal worden getoetst. Daarvan wordt verslag gedaan in een Koersbericht. En tenslotte komt er jaarlijks een symposium met duizend inwoners waarop de voortgang naar het ideaal van de schone en veilige stad van 2005 aan de hand van het Koersbericht zal worden besproken. Geld is beschikbaar - 240 miljoen van het gemeentelijke investeringsprogramma van 500 miljoen gulden tot 2004 is in beginsel voor Koersprojecten gereserveerd.

Welke plaats de politiek in dit proces krijgt, kwam in het raadsdebat niet erg uit de verf. Wethouder Hans Simons (PvdA) zei dat het stadsdebat mede was opgezet om 'meer samenspraak' tussen stadsbestuur en bewoners te krijgen. De gemeenteraad die uiteindelijk het laatste woord heeft, kan volgens hem meer profiteren van de ervaring van bewoners en organisaties die hun eigen rol in de stedelijke samenleving vervullen. Het Koers 2005-project betekent niet marginalisering van de politiek, aldus Simons. “Het is juist een poging opnieuw te investeren in belangstelling voor de publieke zaak.”

Burgemeester Peper bestempelde het project Koers 2005 als de 'winst van de sociale vernieuwing, het afstand nemen van een overheid waaraan men verslaafd was geraakt'. Het begrip 'maakbare samenleving' heeft een nieuwe inhoud gekregen, aldus Peper. “Mensen nemen samen met de politiek hun lot in eigen hand. De politiek moet daar uiterst serieus mee omgaan.” Het permanente stadsdebat door Koers 2005 is ingezet, past volgens hem in de Rotterdamse traditie vooruit te denken. “Rotterdammers laten hun dromen altijd begrenzen door hun zin voor realiteit.”

“Zwanen terug in de singels” was een van de suggesties in het stadsdebat die symbolisch werd voor het streven naar een mooiere stad. Enkele weken geleden, bij de presentatie van Koers 2005, noemde Peper dat een 'voorbeeldproject'. Peper: “Mensen willen concrete dingen zien. We kopen gewoon een aantal zwanen. Dat is zo gebeurd.” Fractieleider Bea Kruse van GroenLinks ging op onderzoek uit en deed daarvan tijdens het Koers 2005-debat verslag. Haar conclusie: het water in de ondiepe, vervuilde singels is zo vies dat de zwanen geen lang leven beschoren zou zijn. Tussen deze Rotterdamse droom en Pepers daad staan dus praktische bezwaren.