Borst wil geen schikking over tabak

ROTTERDAM, 23 JUNI. Minister Borst van Volksgezondheid voelt niets voor een schikking zoals de Amerikaanse tabaksindustrie die afgelopen weekeinde heeft getroffen met de overheid. Volgens Borst is het niet ethisch dat een fabrikant “gif op de markt kan brengen” als hij er geld bij doet om de medische kosten te vergoeden.

Dit zei Minister Borst dit weekeinde tijdens een partijbijeenkomst. Het voorlopig akkoord tussen de tabaksindustrie en de openbare aanklagers van veertig Amerikaanse staten, is in de Verenigde Staten met veel kritiek ontvangen omdat de industrie er goedkoop van af zou komen. Onderdeel van het akkoord is beperking van de reclame voor tabak, met name onder jongeren. Ook betaalt de industrie mee aan de kosten van gezondheidszorg van door roken veroorzaakte ziekten. De tabaksindustrie betaalt 700 miljard gulden in de komende 25 jaar. Het Amerikaanse akkoord kan het einde betekenen van een strijd die is begonnen door individuele klagers en later is overgenomen door openbare aanklagers. Dezelfde strijd moet in Europa nog losbarsten, zeggen Europese advocaten.

“Het is uitermate teleurstellend dat politici zich beperken tot loze kreten en het werk overlaten aan advocaten”, zegt de Engelse advocaat Martin Day. “Maar binnen zes maanden komen er ook in Europa talloze zaken tegen de tabaksindustrie.” In Engeland hebben vrijdag elf gezondheidsorganisaties aangekondigd de tabaksindustrie aan te klagen. In Engeland speelt een zaak met 47 slachoffers van longkanker en in een viertal Europese landen zijn individuele klachten in behandeling. “Er is geen enkele reden waarom in Nederland niet kan wat in de VS is gebeurd”, zegt ook de Nederlandse advocaat A.J. Van, gespecialiseerd in productaansprakelijk. “Alles wat op het gebied van 'aansprakelijkheid' in Amerika is begonnen, bijvoorbeeld over asbest en medicijnen, waait later over naar Europa. Vroeger met een vertraging van zo'n tien jaar, nu veel sneller. In Amerika bestaat al langer een klimaat voor het indienen van claims. In Nederland, met zijn calvinistische inslag, bestaat de houding dat je ziektes door roken aan jezelf hebt te danken. Maar als mensen doorkrijgen dat er geld is te halen, komen de claims vanzelf.” De PvdA wil een verbod voor sponsering van evenementen door de tabaksindustrie en de drankindustrie. Dat zei PvdA-fractieleider Wallage dit weekeinde in een reactie op cijfers of het forse gebruik van tabak en drank onder jongeren in Nederland. Hij vindt dat evenementen niet langer gesponsord mogen worden door de tabaksindustrie. Als dergelijke bijeenkomsten daardoor in financiële problemen komen, zou de overheid geld moeten bijleggen. Ook moet volgens Wallage het aantal verkooppunten worden teruggedrongen en zouden jongeren beneden de achttien jaar geen sigaretten meer mogen kopen. Minister Borst van Volksgezondheid overweegt een campagne om jongeren te waarschuwen voor de gevaren van tabak en drank. Een algeheel verbod op tabaksreclame, zoals meer dan de helft van de lidstaten van de Europese Unie wil, is in Nederland nog niet aan de orde. Het kabinet heeft in een convenant met de tabaksindustrie, dat loopt tot medio 1999, afspraken gemaakt over zelfregulering van tabaksreclame.