Aan vooravond grote VN-conferentie; Milieuvraagstuk verdeelt wereldtop

DENVER, 23 JUNI. De leiders van de grote industrielanden hebben dit weekeinde op hun topontmoeting in Denver geen overeenstemming kunnen bereiken over bestrijding van het broeikaseffect en ontbossing.

Aan de vooravond van een grote milieuconferentie van de Verenigde Naties, die vandaag begint in New York, bleef er tussen de wereldleiders “een fiks verschil van mening” bestaan over bescherming van het milieu, aldus premier Kok die de top bijwoonde namens de Europese Unie.

Voor het eerst nam Rusland als volwaardig lid deel aan de top, die voorheen werd aangeduid als de Groep van Zeven (G7). Alleen van het macro-economische en financiële overleg bleef Rusland buitengesloten. De andere deelnemers aan de bijeenkomst waren de Verenigde Staten, Canada, Japan, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië en Italië. De Europese Unie nam deel als waarnemer.

President Clinton noemde de politieke en economische topontmoeting na afloop een succes. “Het voornaamste was dat we ons hebben verbonden aan een strategie voor economische groei die niet alleen onszelf, maar ook andere landen ten goede komt.” In hun slotverklaring noemen de leiders globalisering, de toenemende openheid en integratie van de wereldeconomie, een ontwikkeling die grote economische kansen biedt. Ze verwelkomden de invoering van de euro, de eerste keer dat de Europese munt met zoveel woorden werd genoemd in een communiqué van de top.

De Top van de Acht, zoals de topontmoeting werd genoemd, sprak zich uit voor een internationaal verbod op het klonen van mensen. De leiders waarschuwden China om de democratie in Hongkong na de overdracht van de Britse kroonkolonie te beschermen. Ze drongen nog eens aan op volledige uitvoering van het vredesakkoord voor Bosnië, en verklaarden dat er “in Bosnië en Herzegovina gerechtigheid moet zijn om vrede mogelijk te maken” - een verwijzing naar de oorlogsmidadigers die nog altijd vrij rond lopen.

De leiders spraken hun steun uit voor Afrikaanse landen die economische hervormingen invoeren en de vrije markt stimuleren. Tegelijk erkenden ze dat voor Afrika “toegang tot onze markten een cruciaal instrument is voor het stimuleren van economische groei”. Ze beloofden hun markten COverder open te stellen voor Afrikaanse producten.

De Europeanen juichten het recente Amerikaanse initiatief voor investeringssteun aan Afrika toe, maar wezen er met nadruk op dat Europa al veel langer veel meer hulp geeft dan de VS. “We zijn blij dat de Verenigde Staten het continent opnieuw hebben ontdekt”, zei de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Klaus Kinkel.

Verschillende landen lazen de Amerikaanse gastheer de les over de achterstallige Amerikaanse contributie aan de Verenigde Naties. Hoewel ze toejuichten dat regering en Congres overeenstemming hebben bereikt over afbetaling van een deel van de schuld, constateerden ze dat gedeeltelijke aflossing niet voldoende is. In hun slotverklaring stellen de leiders dat “volledige en tijdige betaling” van contributies noodzakelijk is om de VN financieel gezond te maken. Alle leiders onderschrijven de hervorming van de VN, die in gang is gezet. Ze prijzen de voorstellen van secretaris-generaal Kofi Annan en pleiten voor snelle invoering.

Heftig botsten de leiders tijdens de top over de bescherming van het milieu. De Europese delegaties wilden afspreken dat de uitstoot van CO in het jaar 2010 vijftien procent lager moet dan in 1990. Maar Japan en vooral de Verenigde Staten verzetten zich daartegen, tot grote teleurstelling van de Europeanen. Premier Kok uitte zaterdag tijdens het overleg zijn kritiek op de Amerikaanse weigering een concrete doelstelling voor verlaging van de uitstoot af te spreken. “Kohl, ik en Chirac zeiden: dat is buitengewoon zwak, zeker in een tijd waarin de Amerikanen zich laten voorstaan op hun economische succes. Clinton zei, toen ik daar in tweede instantie op aanhield, dat hij de integriteit van mijn betoog niet kon ontkennen.”

In hun slotverklaring spreken de leiders hun voornemen uit “zinvolle, realistische en billijke doelstellingen” af te spreken, die in 2010 leiden tot vermindering van de uitstoot van broeikasgassen. Een percentage wordt niet genoemd.

Ook een Europees voorstel dat vooral door bondskanselier Kohl werd verdedigd, om een conventie tegen de ontbossing in het leven te roepen haalde het niet. De Amerikanen gaven hun blokkade tegen een dergelijke bijeenkomst op, maar wilden niet verder gaan dan een algemene oproep in internationaal verband te zoeken naar consensus op dit terrein.