Tabaksindustrie koopt claims met 360 mld dollar af

NEW YORK, 21 JUNI. De Amerikaanse tabaksindustrie zal door betaling van 360 miljard dollar voor de komende vijfentwintig jaar vrijgesteld worden van rechtsvervolging. Dat zijn de industrie en Amerikaanse officieren van justitie gisteren overeengekomen in een ontwerp-akkoord.

Het opzienbarende akkoord kan na revisie door het Witte Huis en het Amerikaanse Congres de basis zijn voor een wet die de grote tabaksbedrijven vrijwel volledige immuniteit voor juridische processen van tabaksslachtoffers biedt. Presidentieel adviseur Bruce Lindsey was met het oog op de doorbraak in de onderhandelingen speciaal in Washington achtergebleven en reisde niet met president Clinton mee naar de G8-top in Denver. Het Witte Huis heeft zich tot nu toe afzijdig opgesteld.

In een eerste reactie vanuit Denver juichte Clinton het bereiken van een akkoord toe. De president liet zich echter niet over de inhoud uit. “We moeten nu zorgvuldig bekijken of het goedkeuren van dit ontwerp-akkoord de openbare gezondheid en vooral de gezondheid van onze kinderen tot het verregaand zal beschermen”, aldus de president.

In het akkoord staat dat de tabaksbedrijven geen voor kinderen zichtbare reclame meer mogen maken. Ikonen als de Marlboro Man en Joe Camel moeten geheel verdwijnen. Met het geld dat de industrie betaalt, zullen campagnes tegen het roken worden gefinancierd. Een ander deel van het geld is nadrukkelijk als strafbetaling bestempeld. Op Amerikaanse pakjes sigaretten zal in de toekomst komen te staan dat sigaretten verslavend zijn en een reeks van dodelijke ziekten, zoals longkanker en hart- en vaatziekten veroorzaken. Verkoop en gebruik 'van nicotine' zal worden gereguleerd door het departement voor voedsel en geneesmiddelen, de Food and Drug Administration.

Als het Congres het akkoord als wet aanneemt kunnen de sigarettenfabrikanten niet meer aansprakelijk worden gesteld voor schade door tabaksproducten. Naast de toezegging van 360 miljard dollar zullen de grote tabaksbedrijven, zoals Philip Morris, RJR Nabisco en Brown & Williamson, vier miljard dollar per jaar in een fonds storten dat boetes betaalt. Met het aannemen van de wet zullen 57 lopende processen tegen de industrie zijn geschikt.

Volgens Michael Moore, officier van justitie in Mississippi en belangrijkste onderhandelaar namens de staten, zal het roken onder jongeren volgens het akkoord in de komende drie jaar met 30 procent afnemen, in vijf jaar met de helft en in tien jaar met 70 procent. Hierdoor worden volgens Moore duizenden mensenlevens gered.

Pagina 17: Afkoopsom wordt 'koopje' genoemd

Als die cijfers niet worden gehaald moet de industrie extra betalen.

In een eerste reactie sprak de Californische consumentenvertegenwoordiger Ralph Nader schande van het akkoord. Volgens Nader is het schadebedrag voor de tabaksindustrie een koopje. Door verhoging van de prijs van een pakje sigaretten met 75 dollarcent heeft de industrie dat geld er al uit. De tabaksindustrie heeft jaarlijks een omzet van ongeveer 45 miljard dollar. Van de volwassen Amerikanen rookt ongeveer 25 procent en dat zijn 50 miljoen mensen. Jaarlijks sterven in de VS vierhonderdduizend mensen aan de gevolgen van het roken.