Schitterende switch

Een dag per jaar is Moeder Aarde in twee kampen verdeeld, althans wat de bridgesport betreft. Op een mooie avond in juni ga je of OW of NZ zitten, maakt niet uit waar. Dat laatste kan je behoorlijk letterlijk nemen, want de (12de) Worldwide Bridge Contest wordt overal gespeeld: van Peking tot New York, van Sydney tot Zoetermeer.

Iedereen speelt ongeveer tezelfdertijd dezelfde spellen, wat uiteindelijk twee wereldklassementen oplevert, één in NZ en één in OW. In het Bridgehome Zoetermeer had de Nederlandse Bridge Bond een van de heats van de Contest omgetoverd tot een zogeheten prominentendrive, een feestje voor bondsbobo's met aanhang. Zoetermeer werd gewonnen door Den Hartog-Van der Meij (NZ) en Van Valen-Hoogeveen (OW). Om een wedstrijdje van 24 handen te winnen moet je de wind mee hebben en een beetje forceren. Hoe dat moet, demonstreren Van Valen-Hoogeveen op onderstaand spel:

Noord gever Noord OW kw. Schoppen 874 Harten V6 Ruiten 10943 Klaver H1062WestOost Schoppen VB109 Schoppen H653 Harten A1094 Harten 875 Ruiten B2 Ruiten AH5 Klaver B97 Klaver 854Zuid Schoppen A2 Harten HB32 Ruiten V876 Klaver AV3West Noord Oost Zuid Hoogeveen Van Valen pas pas 1SA pas pas dbl pas pas pas Het doublet van Erik van Valen oogt minder excentriek dan het lijkt. De Rotterdammer gaf er een maximale voorgepaste hand mee aan. Helmuth Hoogeveen kon in zijn kaart zien dat de punten ongeveer 20-20 verdeeld zaten. Desalniettemin durfde hij een strafpas wel aan, gezien de aantrekkelijke start die hij voorhanden had: SchoppenV. De leider nam de tweede schoppenslag, speelde harten naar de vrouw en harten naar de heer voor het aas. Hoogeveen vervolgde met Schoppen9 die zijn maat overnam met de heer. Op dit moment switchte Van Valen naar een kleine (!) ruiten. Toen de leider hierop uit zijn hand klein bijspeelde had de verdediging drie ruiten, drie schoppen en HartenA. Eén down leverde OW een score op van 90 procent. Een schitterende switch Van Valen, maar een echt goede leider was er niet ingetuind en had de vrouw gelegd. West immers, had al SchoppenVB en HartenA laten zien. Ergo, oost moest voor zijn doublet naast SchoppenH, ook RuitenAH hebben.

Precies twaalf uur na deze feestelijke drive voor het bridge-establishment werd in de Jordaan het 25-jarig bestaan gevierd van de roemruchte Amsterdamse bridgevereniging Hok. Deze club werd destijds opgericht door een vijftal vrienden uit het schaakcafé dat toen nog aan het Leidseplein lag. Behalve schaak werden daar door de vaste cliëntèle (taxichauffeurs, artiesten, bohémiens en eeuwige studenten) allerlei kaartspelletjes gespeeld, waaronder een rauwe vorm van bridge. Het bieden was gemiddeld twee slagen te hoog, zodat je afspel wel bijzonder verzorgd diende te zijn. Het ging tenslotte om geld.

Nog steeds is Hok een bijzondere, echt Amsterdamse vereniging, die bovendien aanspraak kan maken op de titel van sterkste bridgeclub van Nederland. Het jubileumtoernooi speelde zich af in een tent op de Westermarkt. Behalve wat hectische taferelen - even leek de tent door een windhoos met bar en al de lucht in te vliegen - waren er ook aardige spellen te zien daar aan de voet van de Oude Wester. Zoals:

West gever Noord OW kw. Schoppen HV654 Harten - Ruiten HV643 Klaver 987WestOost Schoppen 108 Schoppen B2 Harten AHVB1043 Harten 98762 Ruiten A105 Ruiten B82 Klaver 10 Klaver V53Zuid Schoppen A973 Harten 5 Ruiten 97 Klaver AHB642 NZ kunnen 6Schoppen maken. Naast het afstaan van RuitenA moet KlaverV gevonden worden. De theorie schrijft voor dat met negen kaarten samen, je het best de aas en heer kan slaan. Hier zou dat niet werken. Dit gebeurde aan de tafel van René Hermans:

West Noord Oost Zuid4Harten dbl 5Harten 6Klaver dbl pas pas pas

De geleerden zullen het wel nooit eens worden over het (info-)doublet van noord op 4Harten. Feit is dat zuid, de Haagse Amsterdammer René Hermans, over 5Harten klein slem klaveren probeerde. Het doublet van west lijkt niet onlogisch: maat ik heb een extra slag (RuitenA) in de verdediging, dus ga niet redden. West begon met HartenA, afgetroefd in dummy. De leider sloeg KlaverA en speelde ruiten op, door west genomen. Deze vervolgde harten, in de hand getroefd, waarna de leider met schoppen overstak om met succes KlaverV bij oost eruit te snijden: NZ +1090. Waarom week Hermans van de theorie af? Hij hield rekening met de plaatsingstheorie. In dit geval: hoe meer kaarten west in een kleur heeft (hier harten), des te minder ruimte er voor west overblijft voor andere kleuren. Daarom zullen experts na preëmptieve openingen eerder genegen zijn te snijden dan te slaan met negen kaarten samen.