Zes vragen over 'Denver'

Tweeëntwintig jaar geleden ontstaan als een overlegclub over louter economische vraagstukken is de G7, nu Top van Acht, uitgegroeid tot een breed beraad dat praktisch alle wereldproblemen aanpakt.

Wat is de G7, nu uitgegroeid tot de Top van de Acht?

In 1975 nam de Franse president Giscard d'Estaing het initiatief tot een informele bijeenkomst 'bij de haard' in Rambouillet, met de leiders van de zeven belangrijkste industrielanden (de VS, Canada, Japan, Duitsland, Engeland, Frankrijk en Italië). Aanleiding was de onzekerheid over de wisselkoersen, nadat de koppeling van de dollar aan het goud was losgelaten. Ook de gevolgen van de eerste oliecrisis vroegen om overleg. De gesprekken hadden een zuiver economisch karakter.

De agenda werd in de loop der jaren steeds breder. Ook handelsbetrekkingen en economische relaties met ontwikkelingslanden werden onderwerp van gesprek. In 1991 mocht Sovjet-president Gorbatsjov op eigen verzoek aanzitten aan het ontbijt, om te pleiten voor financiële hulp. Dit jaar doet Rusland voor het eerst mee als bijna volwaardige deelnemer, aan wat daarom The Summit of the Eight heet.

Wie doen er mee?

De regeringsleiders en staatshoofden van de acht landen. In Denver zijn dat de presidenten Clinton, Chirac en Jeltsin, bondskanselier Kohl en de premiers Chrétien, Blair, Prodi en Hashimoto. Namens de Europese Unie nemen Commissievoorzitter Santer en fungerend EU-voorzitter Kok deel. De ministers van Financiën en Buitenlandse Zaken voeren aparte besprekingen.

Waarom zijn grote economieën als Brazilië en India niet vertegenwoordigd?

Ten tijde van het ontstaan van de G7 was de economische betekenis van deze landen veel geringer dan nu. Bij de huidige deelnemers ontbreekt de politieke wil om plaats te maken voor deze nieuwkomers.

Is de top het directoraat van de wereldeconomie?

Ontwikkelingslanden hebben de G7 wel bekritiseerd vanwege de exclusiviteit van de club. De leiders zelf willen de indruk vermijden dat ze andere landen hun wil opleggen. De top heeft geen formele status en geen bevoegdheden.

Heeft de G7 wel eens iets tot stand gebracht?

Staatshoofden en regeringsleiders van president Ford tot premier Thatcher hebben gezegd dat de G7 heeft bijgedragen aan een betere verstandhouding tussen de wereldleiders. Meer concreet heeft de G7 de belangrijkste wisselkoersen halverwege de jaren tachtig, en ook de afgelopen twee jaar, in een rustiger vaarwater weten te brengen. De schuldverlichting voor de armste landen waarmee IMF en Wereldbank dit jaar een begin maakten, kwam voort uit een initiatief van de G7. Na de peso-crisis in Mexico heeft de G7 de aanzet gegeven tot verbetering van het internationale financiële toezicht en tot instelling van een noodfonds voor bestrijding van acute financiële crises.

Heeft de top zijn informele karakter niet verloren?

Door de grote aandacht van de media en de druk van het politieke thuisfront hebben de G7-bijeenkomsten steeds meer politiek gewicht gekregen. De steeds intensievere bureaucratische voorbereiding heeft het oorsponkelijke karakter verder aangetast. De laatste jaren hebben verschillende leiders geprobeerd om de aanvankelijke opzet van een informele uitwisseling van ideeën, nieuw leven in te blazen. Als de leiders zaterdag met elkaar spreken gebeurt dat zonder strakke agenda, zonder ministers en batterijen ambtenaren. Op de tweede rij zit voor elke leider slechts één medewerker.