Zalm wil tekort van overheid tot nul terugbrengen

DEN HAAG, 20 JUNI. Het financieringstekort van de overheid moet in een volgende kabinetsperiode tot nul worden teruggebracht. Dat zei VVD-minister Zalm (Financiën) gisteren bij het in ontvangst nemen van het rapport 'Op weg naar begrotingsevenwicht' van de Studiegroep Begrotingsruimte. Deze bestaat uit topambtenaren van diverse ministeries, aangevuld met externe deskundigen van De Nederlandsche Bank en het Centraal Planbureau.

De Studiegroep Begrotingsruimte is minder ambiteus dan minister Zalm. Zij vindt dat het tekort van de overheid in een volgende kabinetsperiode moet worden teruggebracht naar één procent van het bruto binnenlands product. Het Centraal Planbureau voorspelt voor volgend jaar een overheidstekort van 1,75 procent.

In de Tweede Kamer is verdeeld gereageerd op het pleidooi van Zalm. Alleen de VVD-fractie steunt de liberale bewindsman. “Een begrotingsevenwicht is zonder al te veel bezuinigingen heel goed haalbaar als de economische groei meezit”, zegt het VVD-Kamerlid Hoogervorst.

De fracties van D66 en CDA geven de voorkeur aan het percentage van één dat door de studiegroep wordt genoemd. D66-minister Wijers acht het “erg onwaarschijnlijk” dat het lukt het tekort de komende vier jaar geheel weg te werken.

“Het is extreem om van te voren vast te leggen dat er binnen vier jaar een evenwicht moet worden behaald”, meent PvdA-Kamerlid Van der Ploeg. De PvdA-fractie geeft de voorkeur aan stabilisatie op het peil van 1998.

Topambtenaar H. Brouwer, onder wiens leiding het advies tot stand kwam, typeerde de opstelling van de PvdA als “schuren langs de vangrail”. Verdere reductie van het tekort is volgens Brouwer “dringend gewenst” met het oog op de vergrijzing van de bevolking. De kosten van AOW en volksgezondheid zullen fors stijgen. Door het tekort nu terug te brengen daalt de overheidsschuld en hoeft de staat minder rente te betalen. Dat uitgespaarde geld kan voor de kosten van de vergrijzing worden gereserveerd. Bovendien lopen de aardgasinkomsten de komende decennia terug.

De nieuwe president van De Nederlandsche Bank, Wellink, gaat ervan uit dat het volgende kabinet al in 2001 op een financieringstekort van nul kan uitkomen. Bij voortzetting van het huidige beleid moet “het toch mogelijk zijn om in ongeveer één kabinetsperiode begrotingsevenwicht te bereiken”, zei Wellink eerder deze maand.

In Dublin spraken de Europese regeringsleiders vorig jaar af dat de deelnemers aan de Economische en Monetaire Unie het tekort terugbrengen naar nul. Een positief saldo of een tekort dichtbij nul voor de totale overheid geeft een lidstaat ruimte om bij conjuncturele tegenwind het begrotingsbeleid aan te passen en toch onder de norm van drie procent van het bruto binnenlands product te blijven als maximum voor het tekort.

Pagina 3: 'Negen miljoen nodig voor AOW'

De afspraak die de lidstaten van de Europese Unie in Dublin maakten om op middellange termijn een financieringssaldo van dicht bij evenwicht of zelfs een overschot te bereiken is volgens Wellink niet voor niets gemaakt.

Eens in de vier jaar brengt de studiegroep een advies uit over het financieel-economisch beleid. De ambtelijke studiegroep heeft zich dit keer ook gebogen over het kabinetsplan om een spaarfonds voor de AOW op te zetten. Het kabinet overweegt daarmee dit jaar een begin te maken met een storting van 750 miljoen. Volgend jaar wil het 1,5 miljard in het fonds stoppen.

De ambtenaren hebben in navolging van het Centraal Planbureau berekend dat op den duur een jaarlijkse bijdrage van negen miljard nodig is om alle toekomstige AOW-kosten te kunnen opvangen.

Het kabinet wil echter het finacieringsprobleem van de AOW niet alleen met een spaarfonds oplossen. Het wil onder meer ook proberen meer mensen aan de slag te krijgen, zodat er meer aan belastingen en premies binnenkomt.

Niettemin vindt ook Zalm dat de jaarlijkse donaties aan het AOW-fonds de komende jaren omhoog moeten.