The European Face

The European Face, t/m 13 juli, Grote St. Laurenskerk (Koorstraat 4a), Alkmaar. Di t/m zo 13-17

Het idee om aan de hand van portretten een sociologische studie te kunnen maken van een streek of land houdt fotografen bezig sinds August Sander in 1929 zijn fotoboek Anlitz der Zeit publiceerde. Zeker voor groepspresentaties is het een favoriete - want makkelijk te hanteren - formule. Maar de intentie, voor een individuele fotograaf al vaak nauwelijks te realiseren, wordt er zelden in waargemaakt. Ook in The European Face, momenteel te zien in de Grote St. Laurenskerk in Alkmaar, gebeurt dat niet.

De tentoonstelling (100 foto's) werd samengesteld door de Talbot Rice Gallery in Edinburgh uit werk van 15 fotografen uit even zovele lidstaten van de Europese Unie. Tot de bekendste deelnemers behoren Thomas Ruff (Duitsland), Dirk Braeckman (België) en de Nederlandse Rineke Dijkstra wier inmiddels bekende strandfoto's uit Odessa nog eens getoond worden.

Afgezien van de mysterieuze en broeierige vrouwenportretten van Braeckman (haveloze bedden, duistere hoeken van de kamer: hier heeft zojuist iets vreselijks plaatsgevonden) en de politici van de Griek Plutarchos Haloftis (hij fotografeerde ze op een tv-scherm; de resulterende vervorming geeft ze een boeverige uitstraling) zijn het vooral vriendelijke en welwillende foto's die worden getoond. De Engelsman David Williams toont dat ook in zijn vaderland nog lachebekkende jongeren bestaan, en van de familieportretten van de Zweed Anders Kristensson straalt de tevredenheid je tegemoet: weldoorvoede lijven in Turtle-tshirts, ribcordbroeken en C&A-jurkjes die vooral laten zien hoever de Europeaan al gevorderd is op weg naar de eenvormigheid.

Dat heeft iets ontwapenends. Maar omdat de selectie mager is en een dwingende samenhang ontbreekt, is The European Face ook erg pretentieus. Zeker aangezien lang niet alle werk de kwalitatieve toets kan doorstaan: het werk van Fransman Stephane Erviel is slecht afgedrukt en wordt wat betreft uitstraling door dat van een willekeurige vakfotograaf overtroffen. De kitscherige kleurenfoto's van de Portugees Antonio Homem Cardoso zijn zo nadrukkelijk geposeerd dat ze lachwekkend worden.